Internationale studenten ontwikkelen toekomstscenario's voor Alkmaar
Werken aan een duurzame en leefbare stad
Hoe maak je de juiste keuzes voor een stad die groeit, wil verduurzamen én leefbaar moet blijven? Met die vraag gingen dertig bachelor-, master- en PhD-studenten uit Europa aan de slag tijdens de IDEA League Summer School 2026. Samen met onderzoekers, docenten, de gemeente Alkmaar en Hogeschool Inholland werkten zij een week lang aan de toekomst van Overstad: een van de grootste binnenstedelijke ontwikkelgebieden van Noord-Holland.
Foto: deelnemers aan de IDEA League Summer School bij het stadhuis van Alkmaar
Studenten van TU Delft, ETH Zürich, RWTH Aachen, Chalmers University of Technology, Politecnico di Milano en Hogeschool Inholland onderzochten hoe complexe stedelijke vraagstukken kunnen worden vertaald naar onderbouwde keuzes voor de toekomst. Daarbij verbonden zij kennis uit stedenbouw, mobiliteit, duurzaamheid, gezondheid en besluitvormingsmethodes.
Van data naar toekomstscenario's
De internationale studenten onderzochten in teams de uitdagingen en kansen van Overstad, een gebied in Alkmaar aan de rand van het historische centrum. De centrale ligging aan het Noordhollandsch Kanaal, naast de historische binnenstad, stations en bestaande voorzieningen biedt volgens hen volop mogelijkheden. Zo pleiten ze voor een sterke verbinding tussen de historische binnenstad en Overstad. Tegelijkertijd zagen zij uitdagingen zoals hittestress en wateroverlast door veel verharding en de dominante rol van de auto. Voor een levendig centrum is er ook een tekort aan aantrekkelijke ontmoetingsplekken.
Op basis van gesprekken met stakeholders, gebiedsanalyses en diverse methoden ontwikkelden de studenten verschillende toekomstscenario's. Daarbij stond centraal hoe je transparante en afgewogen keuzes maakt wanneer uiteenlopende belangen samenkomen. De scenario's variëren van meer groen, klimaatbestendige maatregelen en groene corridors tot betere verbindingen voor fietsers en voetgangers, meer ruimte voor openbaar vervoer en aantrekkelijke openbare ontmoetingsplekken.
Inholland als verbinder tussen onderwijs, onderzoek en praktijk
De Summer School werd georganiseerd door de IDEA League en host TU Delft, dit jaar samen met Hogeschool Inholland en de gemeente Alkmaar. Voor Inholland bood het project de kans om internationale samenwerking te verbinden met actuele regionale opgaven.
"Met deze Summer School laten we zien dat Inholland een waardevolle rol speelt als verbinder én kennispartner bij complexe stedelijke vraagstukken," vertelt docent-onderzoeker Elke Miedema. "We brengen internationale samenwerking samen met de opgaven in Alkmaar. Mooi dat we met studenten, docenten en onderzoekers data en analyses gezamenlijk konden vertalen naar concrete toekomstscenario's voor de stad."
Volgens Elke biedt deze aanpak vanuit de internationale samenwerking kansen voor meer gemeenten en regionale partners. "Juist door verschillende perspectieven, kennis en belangen samen te brengen ontstaan afgewogen keuzes."
Duurzaamheid en biodiversiteit meewegen
Ook vanuit het onderzoek van Inholland werd expertise ingebracht. Jasmijn Ruijgrok, Professional Doctorate-kandidaat bij Hogeschool Inholland, deed mee aan de Summer School en bracht haar expertise in op het gebied van energietransitie en duurzaamheid.
“We keken bijvoorbeeld naar dubbel ruimtegebruik, minder autoverkeer in de binnenstad en betere toegankelijkheid voor fietsers en voetgangers. Voor mij was het inspirerend om vanuit mijn eigen expertise mee te denken over een ander vakgebied. Tegelijkertijd leverde de samenwerking waardevolle nieuwe contacten met de gemeente op.”
Unieke ervaring voor Inholland-studenten
Voor vier derdejaarsstudenten Bouwkunde van Hogeschool Inholland uit Alkmaar en Haarlem was de Summer School een unieke kans om samen te werken met studenten van Europese topuniversiteiten.
"Eigenlijk was de hele week ontzettend leerzaam," vertelt een van de studenten. "We hadden eerder met SWOT-analyses en Multi Criteria Analyse gewerkt, maar nu begrepen we echt waarom je die methoden gebruikt en wat ze opleveren."
Ook de internationale samenwerking was waardevol. "We konden als bachelorstudenten echt iets toevoegen, juist omdat wij de Nederlandse én Alkmaarse context goed kenden."
Elke Miedema zag hetzelfde: "Onze studenten konden zich moeiteloos bewegen in internationale teams. Hun kennis van de maatschappelijke vraagstukken in Alkmaar hielp de groepen bij het afwegen van verschillende scenario's."
Samen leren omgaan met complexe keuzes
Een belangrijk onderdeel van de Summer School was de toepassing van besluitvormingsmethoden zoals de Socrates-aanpak. Niet de vraag wat de beste oplossing is stond centraal, maar hoe verschillende waarden, belangen en perspectieven zorgvuldig kunnen worden meegewogen.
Door kritisch vragen te stellen, aannames te onderzoeken en scenario's te beoordelen, leerden studenten hoe besluitvorming kan bijdragen aan duurzame, gezonde en inclusieve steden. De opbrengst zat daarmee niet alleen in de scenario's, maar ook in het gezamenlijke leerproces waarin wetenschap, praktijk en onderwijs samenkwamen.
“We waren erg onder de indruk van de eindpresentaties”, zegt Jacqueline van Latum, stedebouwkundige bij de gemeente Alkmaar. “De voorstellen zijn geen kant-en-klare plannen, maar bieden inspiratie voor de verdere ontwikkeling van Overstad en laten zien hoe internationale samenwerking kan bijdragen aan regionale maatschappelijke vraagstukken.”