Joke Hermes benoemd tot bijzonder hoogleraar Geschiedenis van de Nederlandse radio en televisie
Per 1 juni 2025 is Joke Hermes benoemd tot bijzonder hoogleraar Geschiedenis van de Nederlandse radio en televisie aan de Universiteit van Amsterdam. Deze leerstoel – de Erik de Vries-leerstoel – is ingesteld door de Faculteit der Geesteswetenschappen in samenwerking met het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. Joke blijft daarnaast lector Inclusion and the Creative Industries bij Hogeschool Inholland, waar ze zich inzet voor inclusief en praktijkgericht onderzoek in de creatieve sector.
“Praten over televisie verbindt”, stelt Hermes. “Het helpt ons te reflecteren op hoe de wereld een betere plek zou kunnen zijn voor meer van ons, en welke rechten, plichten en verantwoordelijkheden we menen te hebben. Praten over televisie was altijd al meer dan gemopper ‘dat er weer niks op tv was’ of het bekennen van guilty pleasures: het biedt ons de mogelijkheid om kritiek, verbijstering en hoop te delen.”
Een brug tussen onderzoek, onderwijs en samenleving
Als lector bij Inholland onderzoekt Joke thema’s zoals interculturele mediawijsheid, inclusieve communicatie en cultureel burgerschap. Ze werkt hierin nauw samen met studenten, professionals en maatschappelijke partners. Die praktijkgerichte benadering neemt ze ook mee in haar nieuwe rol aan de UvA.
Binnen de leerstoel wil Joke onderzoeken hoe televisie polarisatie kan helpen tegengaan en juist kan verbinden. “Ook na de komst van de streamingdiensten verbindt televisiekijken nog altijd in het dagelijks leven”, vertelt ze. “Samen kijken en er niets over zeggen, of juist aanleiding vinden tot gesprek – in fysieke aanwezigheid of via sociale media. Het gaat om een plek hebben in de wereld en er via de lens van al die verschillende soorten inhoud die televisie biedt ongedwongen over nadenken. Met mijn studenten zal het ook gaan over het thema inclusie, zoals dat ook in mijn huidige onderzoek het geval is.”
Leren van het verleden, kijken naar de toekomst
De leerstoel van Joke Hermes is vernoemd naar Erik de Vries (1913–2004), een pionier van de Nederlandse televisie. Tot 2022 werd de leerstoel bekleed door Huub Wijfjes. Joke kijkt ernaar uit om samen te werken met Beeld en Geluid. Wat gebeurt er als mensen vragen naar hun favoriete televisieherinneringen? Hoe praten zij daarover, en wat zegt dat over onze samenleving? Daar wil zij met haar onderzoek antwoorden op vinden.
Ook radio en de opkomst van podcasts krijgen aandacht. De leerstoel bestrijkt de geschiedenis van zowel radio als televisie, werelden die steeds meer in elkaar over lopen.
Door AI gegenereerde content
Daarnaast richt Joke zich op actuele thema’s zoals mediawijsheid en de impact van AI. “Levensecht lijkende inhoud, of die nu gemaakt is om te entertainen of te misleiden, maakt het belangrijk dat we opnieuw nadenken over wat echt is en wat echt lijkt. Met studenten en werkveldpartners werkte ik eerder aan vragen over hoe sociale media gepast gebruikt kunnen worden, zodat iedereen zich veilig voelt. Het onderzoek en onderwijs voor de leerstoel zal ik verbinden met het praktijkgericht onderzoek dat ik als lector doe, en waarin ik samenwerk met onder meer de OBA en de HvA. Daarin verken ik met collega's co-creatieve vernieuwende vormen van publieksonderzoek om inclusie en media- en datageletterdheid te versterken.”
Over Joke
Joke studeerde politicologie aan de Universiteit van Amsterdam en promoveerde op onderzoek naar vrouwenbladen en alledaags mediagebruik. Sinds 2004 is ze lector Inclusion and the Creative Industries bij Hogeschool Inholland. Ze is daarnaast universitair docent Media en Cultuur aan de UvA en was eerder Visiting Professor aan de Universiteit van Lund in Zweden.
Ze is mede-oprichter en redacteur van het European Journal of Cultural Studies, vicevoorzitter van de Wetenschappelijke Raad van Netwerk Mediawijsheid en voorzitter van de adviesraad van ECREA.