Niels Hermens geïnstalleerd als lector Empowerment & Professionalisering
'Betekenisgeving en vakmanschap van sociaal werk centraal stellen'
Sociaal werk is als een steen in een vijver. Het effect ervan golft vaak van individu naar sociale omgeving. Maar wat is die impact precies? En hoe kun je die impact zichtbaar maken en verwoorden zodat sociaal werkers en andere betrokkenen overtuigd raken van de impliciete waarde van sociaal werk? In zijn gloedvolle lectorale rede voor Hogeschool Inholland zet Niels Hermens de plannen uiteen van zijn lectoraat Empowerment & Professionalisering, met een scherpe focus op betekenisgeving en vakmanschap van sociaal werk.
Voorafgaand aan Niels’ lectorale rede bij Inholland in Haarlem komen professionals uit het sociaal domein, onderzoekers, mensen uit het onderwijs en andere bezoekers bijeen voor twee workshoprondes. De sessies gaan over impactonderzoek in de praktijk, over reflecteren op het krachtenveld van sociaal werk aan de hand van een spel en over het normaliseren van hobbels in het leven van kinderen, jongeren en ouders.
Impact maken in de wijk
In een van de workshops delen onderzoeker Barbara van der Ent en docent-onderzoeker Jaouad Redouani (zie foto) hun ervaringen over impactonderzoek in de sociaalwerkpraktijk. Ze leggen uit dat impact van sociaal werk niet alleen te maken heeft met doelmatigheid: de beoogde effecten en verantwoording in cijfers. Impact gaat ook om betekenisgeving: wat zijn de ervaringen van inwoners? En om vakmanschap: hoe kun je je impact als sociaal werker vergroten door te reflecteren op je handelen? De deelnemers van de workshop staan stil bij de vraag welke impact van sociaal werk zij zien in de praktijk. Ze constateren een domino-effect: als één persoon wordt aangezet om vrijwilligerswerk te doen, profiteert de hele buurt. Deze impact en zeker de preventieve werking ervan is vaak onzichtbaar in cijfers, merken zij op.
Lectoraat voortzetten
In een goed gevulde grote collegezaal verwelkomt docent-onderzoeker Huub Purmer alle aanwezigen en geeft het woord aan Gonneke Willemsen, directeur van de faculteit Gezondheid, Educatie & Welzijn. “Ik ben ontzettend blij dat Niels de lijn van het levendige lectoraat Empowerment & Professionalisering voortzet”, zegt ze. “Hij legt de nadruk op impact van sociaal werk, zoekt de samenwerking met partners in de regio en heeft in zijn onderzoeksprojecten oog voor het onderwijs.”
Ik wil sociaal werkers helpen om de taal te ontwikkelen waarmee zij duidelijk kunnen maken wat hun impact is.
Intrinsieke waarde
In zijn rede beantwoordt Niels de vraag waarom zijn lectoraat de focus legt op impact van sociaal werk. “Het gaat om de positionering en het gezag van het vak. Er is een risico dat sociaal werk vooral gezien wordt als middel om doelen van andere beleidsdomeinen te bereiken, terwijl het vakgebied een eigen intrinsieke waarde heeft. Ik wil sociaal werkers helpen om de taal te ontwikkelen waarmee zij duidelijk kunnen maken wat hun impact is. Bijvoorbeeld richting gemeenten, waaraan je niet alleen een cijfermatige verantwoording zou moeten afleggen, maar waar je ook zou moeten spreken in termen van betekenisgeving en vakmanschap. Dat laatste draagt bij aan de professionalisering van het vak: reflecteren op de vraag of je het goede doet en het goede goed doet.”
Empowerment
Het lectoraat legt zich toe op sociaal werk in voor iedereen toegankelijke plekken, zoals buurthuizen, scholen, jongerencentra en sportverenigingen, met focus op professionalisering. Hierbij wordt het perspectief van empowerment altijd meegenomen. Denk aan empowerment bij individuen en in gemeenschappen, zoals in maatjesprojecten. “Bij empowerment is ook de context belangrijk”, zegt Niels. “Dit gaat over de normen en waarden in de maatschappij en op overheidsbeleid. Dit geheel kan empowerment bevorderen of belemmeren.”
Vraagstelling vanuit de praktijk
“De komende jaren wil ik bijdragen aan de positionering en verdere professionalisering van het sociaal werk door sociaal werkers, hun leidinggevenden, studenten en docenten handvatten te bieden”, zegt Niels. “Om hun impact zichtbaar te maken, om woorden te geven aan hun impact en om daarop te reflecteren en hoe die impact te vergroten in het belang van inwoners.” Onderzoekers in het lectoraat hebben daarbinnen een eigen onderzoekslijn of thema. “Onze onderzoeken beginnen altijd met een vraagstelling vanuit de praktijk, waar nodig werken we domeinoverstijgend en we zoeken altijd de verbinding met het onderwijs. Vanuit de specifieke praktijkcontexten waarin wij onderzoek doen ontwikkelen we generieke kennis voor de praktijk en het onderwijs.”
Adaptief vermogen
Niels’ verhaal inspireert Marije Deutekom, lid van het college van bestuur van Inholland. “We kunnen met betekenisvol praktijkgericht onderzoek op meerdere vakgebieden de transitie in gang zetten naar een duurzame en veerkrachtige samenleving. Het is mooi om te zien hoe het lectoraat in het bijzonder bijdraagt aan het adaptief vermogen in de samenleving.” Enthousiast overhandigt Marije een draagteken aan Niels. Daarmee is zijn installatie als lector een feit.