Sociale veiligheid voor vrouwen: ‘We moeten allemaal alert zijn’
Donkere steegjes en verlaten busstations: voor meiden en vrouwen is de openbare ruimte lang niet altijd een plek waar zij zich veilig voelen. Dat blijkt bijvoorbeeld uit interviews onder studenten van Inholland. Volgens Krista Schram, associate lector Publiek Vertrouwen in Veiligheid, zijn vooral anderen aan zet om voor sociale veiligheid te zorgen. Te beginnen bij de omstanders.
Een artikel met Krista Schram over dit onderwerp verscheen 12 maart ook in dagblad Trouw.
Hoe voelen studenten zich in de openbare ruimte, zoals in parken, op pleinen en in steegjes? Vooral de vrouwelijke studenten voelen zich niet altijd veilig, zo laten zij in onderstaande video weten. ’s Avonds mijden ze liever sommige stations.
Een van de mannelijke studenten is bewust van zijn rol in de veiligheidsbeleving van vrouwen. “Mocht je achter een vrouw fietsen, blijf er als man niet te lang achter, want dat kan bedreigend overkomen.” Krista is blij met deze opmerking. “Als vrouwen en meiden zich onveilig voelen is het niet zo dat zij zich maar moeten aanpassen aan de situatie. We moeten allemaal alert zijn.”
Rol van omstanders
Om te beginnen heb je als omstander de verantwoordelijkheid om seksuele straatintimidatie en seksueel geweld te voorkomen, stelt Krista. “Fairspace, een non-profit organisatie die zich inzet voor een veilige openbare ruimte, heeft een zeer praktische 5D-methode om in te grijpen bij straatintimidatie, bijvoorbeeld door de situatie te verstoren of hulp in te roepen.”
Direct – Spreek de dader direct aan, bijvoorbeeld met: “Dit is niet oké, laat die persoon met rust.” Dit kan effectief zijn, maar doe dit alleen als je je veilig voelt.
Distract – Leid af zonder directe confrontatie. Vraag bijvoorbeeld de weg om de situatie te doorbreken.
Document – Leg het incident vast (foto, video of aantekeningen) en deel dit met het slachtoffer. Dit kan helpen bij een aangifte, vooral nu straatintimidatie strafbaar is.
Delegate – Schakel hulp in, zoals omstanders, een buschauffeur of de politie. Zo grijp je in zonder zelf risico te lopen.
Delay – Toon steun na het incident. Vraag hoe het gaat en bied een luisterend oor. Dit helpt het slachtoffer bij de verwerking
Opvoeding en media
Volgens Krista moet er meer gebeuren aan de veiligheidsbeleving van meiden en vrouwen. “Het gaat over onze percepties en opvoeding. Als we dochters vertellen dat ze ’s avonds laat de straat niet op mogen vertellen we eigenlijk dat het buiten gevaarlijk is voor meiden en bevestigen we de status quo. Dat beeld wordt vaak nog versterkt door verhalen over seksueel geweld in de media.”
Onderzoek naar ontwerpoplossingen
Met haar lectoraat richt Krista zicht op ontwerpoplossingen voor de openbare ruimte. Want veiligheid en veiligheidsgevoel hangt nauw samen met de manier waarop we de leefomgeving inrichten. “De sleutel voor veiligheid is ogen op straat. Wat vrouwen nodig hebben is de aanwezigheid van andere mensen, een gevarieerd publiek waar informeel toezicht vanuit gaat. Je kunt dit heel goed faciliteren door te zorgen voor goede verlichting en goede zichtlijnen, dus geen hoge beplanting of hekken die het zicht belemmeren. Voorkom ook dat busstations ’s avonds verlaten zijn en zorg er voor voorzieningen waar mensen aanwezig zijn en vrouwen terecht kunnen als zij zich ongemakkelijk of onveilig voelen.”
Kom ook in actie!
Veiligheid van vrouwen is iets van ons allemaal. Omstanders maken het verschil. Jij dus ook! Kijk om je heen en kom in actie bij grensoverschrijdend gedrag! Ga voor meer info naar inholland.nl/ogenopstraat.