‘Tijd voor een vrouwenpolitie en blijf-van-mijn-vrouwhuizen’
Yesim Candan kaart femicide aan
Vandaag, zondag 8 maart, is het Internationale Vrouwendag. Een dag met een rode rand. Want weinig mensen weten dat elk jaar opnieuw tientallen vrouwen in Nederland worden vermoord door hun partner of ex-partner. Volgens Yesim Candan, schrijver, presentator en onderzoeker bij het lectoraat Diversiteitsvraagstukken, kondigt dit geweld zich van tevoren aan. Ze analyseerde de voortekenen en zet ze uiteen in een nieuw boek, onder meer voor onze vrouwelijke studenten. Maar om femicide te voorkomen is er meer nodig, vindt ze. “Het wordt tijd voor een vrouwenpolitie en blijf-van-mijn-vrouwhuizen.”
Yesim noemt femicide een stille epidemie die wereldwijd rondwaart. Het gebeurt immers achter gesloten voordeuren en wordt in veel samenlevingen bedekt met stilzwijgen. Ook in Nederland. De schellen vielen van Yesims ogen ten tijde van een veel bekendere epidemie: corona. “In 2020 was er in Turkije een toename van vrouwenmoord. Een vrouw die in cement werd gegoten door haar ex, een zwangere vrouw die door haar man werd doodgestoken.”
Waarom zijn vrouwen niet veilig in hun eigen huis? Dat is de kernvraag.
Wij eisen ons huis op
De Turkse kunstenaar Vahit Tuna vroeg aandacht voor de moorden door honderden hakken aan een gebouw in Istanboel op te hangen. “Ik wilde mijn woede ook omzetten tot actie en vroeg hem of ik zijn idee naar Amsterdam mocht brengen”, zegt Yesim. “Sindsdien herhaal ik dit elk jaar op de Dam.” Daarmee wil ze duidelijk maken dat femicide ook een Nederlands probleem is. “Het komt meer voor dan je denkt, maar dat wordt niet benoemd, ook niet in de media. Waarom zijn vrouwen niet veilig in hun eigen huis? Dat is de kernvraag. Er is actie nodig: wij eisen ons huis op.”
Vrouwenpolitie
Volgens Yesim zijn systemische veranderingen nodig in de maatschappij. “Je hebt Roze in Blauw (politiewerk voor de LHBTIQ+-gemeenschap, red.), de dierenpolitie, maar waarom is er geen vrouwenpolitie? Als het gaat om veiligheid verdienen vrouwen net zo goed speciale aandacht, met een eigen politiekorps en een speciaal telefoonnummer om met experts te praten.”
Blijf-van-mijn-vrouwhuizen
Daarnaast ziet Yesim graag een alternatief voor de blijf-van-mijn-lijfhuizen waar vrouwen onderduiken voor hun gewelddadige partners. “Het is de omgekeerde wereld: de slachtoffers worden uit de maatschappij geplukt terwijl de daders vrij rond lopen. Ik zou het willen omdraaien: stop de daders in blijf-van-mijn-vrouwhuizen en laat hen verplicht in therapie gaan.”
We moeten onze relaties checken, zoals we ook naar de tandarts gaan voor controle.
11 red flags
Voor nu leven meiden en vrouwen in een maatschappij waarin ze vroeg of laat tegen een verkeerde partner aan kunnen lopen. Omdat ouders en scholen hen daar in het algemeen niet voor waarschuwen, besloot Yesim de handschoen op te pakken. Ze schreef het boek 11 red flags. Een toxische relatie herkennen en stoppen. “Voor mijn column in het magazine Linda sprak ik anoniem tientallen vrouwen over dit onderwerp. Ik begon een patroon te herkennen: elf rode vlaggen die op een ongezonde, gewelddadige relatie kunnen wijzen. Ik heb ze verder onderzocht en geverifieerd bij slachtoffers en experts.”
Van een overdaad aan liefde naar fysiek geweld
Het boek is een hulpmiddel voor vrouwen die zich afvragen of ze in een gezonde relatie zitten en voor mensen om hen heen die zich zorgen maken. Yesim zet de vlaggen neer in volgorde van toenemend gevaar. Eerst lijkt een sprookje te beginnen waarin je wordt overladen met liefde. “Maar als je na een paar maanden een verlovingsring om je vinger hebt, gaat het wel erg snel. Daarna begint de fase van isolatie, waarbij jou wordt verteld dat je familie en vrienden niet deugen. Er is emotionele chantage: ‘Als je me verlaat, dan …’ Maar ook financiële controle. Totdat er sprake is van stalking en fysiek geweld.”
Voor meiden, vrouwen en omstanders
“We moeten onze relaties checken, zoals we ook naar de tandarts gaan voor controle”, vindt Yesim. “Dat is mijn boodschap aan studenten van Inholland. Maar ook aan omstanders. We hebben allemaal wel een zus, nicht, dochter, buurvrouw of een vriendin. Hoe gezond is de relatie waarin zij zitten? Ik hoop dat mijn boek zorgt voor empowerment van vrouwen.”
Het boek 11 red flags. Een toxische relatie herkennen en stoppen van Yesim Candan is in de boekhandel en online verkrijgbaar.
De volgende Community of Practice, voor collega's van Inholland, vindt plaats op donderdag 2 april van 14.00 tot 15.30 uur, online via Teams. Yesim Candan, werkzaam bij het lectoraat Diversiteitsvraagstukken, presenteert haar boek 11 Red Flags over hoe je een toxische relatie kunt herkennen en stoppen. Welke signalen wijzen op een ongezonde relatie en hoe kun je zelf, of voor een ander, bijdragen aan liefde en veiligheid binnen relaties?
Elke acht dagen wordt er in Nederland een vrouw vermoord, en vaak verloopt dit via voorspelbare fasen. Yesim deelt haar verhaal en motivatie in haar strijd tegen femicide, opent het gesprek en biedt praktische hulpmiddelen om jezelf of anderen te beschermen. Dit is belangrijk voor studenten en voor alle onderwijsprofessionals.
Meld je alvast aan via deze link.