Vloeiend doorstromen binnen het economisch onderwijs

Om te zorgen dat leerlingen en studenten van economische opleidingen vloeiend kunnen doorstromen van voortgezet onderwijs naar mbo en hbo, is de ‘vabok economie’ gelanceerd. Hierbij werken onderwijsinstellingen uit de regio Haarlem samen aan een doorlopende leerlijn, om te zorgen dat de verschillende opleidingen beter op elkaar aansluiten. De feestelijke startbijeenkomst van dit traject vond eind oktober plaats bij Hogeschool Inholland Haarlem.

Vabok staat voor ‘Versterking aansluiting beroepsonderwijskolom’ en is een subsidieregeling vanuit het ministerie van OCW. Gonneke Willemsen, locatiedirecteur van Inholland Haarlem, vatte bij de startbijeenkomst kernachtig het doel samen: “Zorgen dat studenten goed door kunnen stromen naar vervolgonderwijs.” Dat klinkt wellicht logisch, maar zo zei Willemsen: “Je ziet in de praktijk toch dat sommige studenten aan het begin van een vervolgopleiding zeggen: ‘dit weet ik eigenlijk al wel’. Óf juist dat de stap nog te groot is. Met name voor die groepen studenten willen we kijken welke verbeteringen er mogelijk zijn. Deze regeling biedt ons die kans en we hebben hier al succesvolle ervaringen mee bij zorg, welzijn en techniek.”

Leerwinst creëren
Julia van Altena-de Jong is de programmamanager van de vabok economie. Zij begeleidt de verschillende werkgroepen, waarin docenten uit alle deelnemende onderwijsinstellingen samenwerken aan programmatische aansluiting tussen de opleidingen. Julia van Altena-de Jong: “Op die manier kun je leerwinst creëren. Dat kan zijn in tijd, dus studenten die de opleiding sneller afronden. Daarnaast kun je kwalitatieve leerwinst creëren, doordat studenten betere, gerichtere keuzes kunnen maken. Of door de voorsprong die ze hebben te benutten, bijvoorbeeld door een ander programma te volgen, waarmee ze hun kennis en vaardigheden verder verbreden en verdiepen.”

“Aan de samenwerking doet een groot aantal regionale onderwijsinstellingen mee. Vanuit het voortgezet onderwijs zijn er vijf vo-besturen betrokken: Dunamare Onderwijs, SVOK, Stichting IRIS, Stichting Fioretti-Teylingen en het Mendelcollege. In totaal zijn dat veertien scholen waarvan leerlingen met het profiel economie en ondernemen door kunnen stromen naar het mbo. Dat is in onze regio het Nova College, met vestigingen in Haarlem, Hoofddorp en Beverwijk. Zij bieden negen opleidingen in retail en economie, waarvandaan studenten naar het hbo komen. Daarmee is deze vabok het grootste regionale samenwerkingsverband in Nederland op economisch vlak.”

Betere start
Annemieke van Ede, directeur Campus Haarlem & Economie van het Nova College, zit met haar mbo-instelling ‘in het midden’ van deze samenwerking: “We zien verschillen tussen leerlingen bij de instroom: zowel in het niveau waarop zij vanuit het middelbaar onderwijs doorstromen, als in de school of regio waar ze vandaan komen. Over het algemeen gaat dat goed, maar dankzij dit vabok-programma kunnen we kijken wat we kunnen doen om leerlingen een nog betere aansluiting en dus een betere start te bieden. Bijvoorbeeld door te kijken hoe we over en weer het beste aansluiten bij het programma van specifieke scholen en/of niveaus.”

“Aan de uitstroomkant kiest bij sommige opleidingen wel zeventig procent van onze leerlingen voor een vervolgopleiding op het hbo. Ik vind het heel belangrijk dat we niet alleen zorgen dat die leerlingen bij ons hun opleiding succesvol afronden, maar ook dat ze een succesvol vervólg krijgen. In het mbo werken we met kwalificatiedossiers, grotendeels gebaseerd op landelijke richtlijnen en eisen. In het hbo is meer vrijheid voor invulling van het curriculum. Daarom is het om te beginnen goed om op de hoogte te zijn van elkaars programma en vervolgens natuurlijk te bekijken hoe we de aansluiting voor studenten verder kunnen verbeteren.”

Toegevoegde waarde
Vanuit Hogeschool Inholland zijn de locaties Haarlem en Amsterdam aangesloten, met de opleidingen Creative Business, Business Studies en Finance & Control. Eveline Huijghe, manager bij de opleiding Creative Business: “De subsidieregeling is afgestemd op ‘tekortsectoren’, dus sectoren waarin een tekort is aan vakmensen. In deze samenwerking zijn dat de sectoren retail en finance & control. Leerlingen die vanuit het mbo bij ons komen, willen zich echter vaak nog niet op één specifiek vak of beroep richten, mede daarom zijn ook de opleidingen Business Studies en Creative Business aangesloten. Zo bied je studenten brede mogelijkheden om zich verder te ontwikkelen, wat het voor hen ook aantrekkelijker maakt om verder te studeren binnen het economisch onderwijs.”

Bij de startbijeenkomst was volop ruimte voor ontmoeting tussen de aanwezigen van de verschillende opleidingen. Dat leverde een levendige uitwisseling op, bijvoorbeeld over de wijze waarop AI kan worden toegepast in het onderwijsprogramma. Of over het belang om studenten, met het oog op de snel veranderende arbeidsmarkt, te stimuleren in vaardigheden als nieuwsgierigheid, onderzoekend vermogen en kritisch denken. Daarmee was het, zoals één van de deelnemers het omschreef, ‘een start die motiveert tot samenwerking’. ‘Ik krijg er energie van’, zei een ander en een derde liet optekenen: ‘fijne kennismaking met gedreven en enthousiaste collega’s’. Waarna er gezamenlijk werd afgesloten met een ‘proost op de vabok!’.