Werkplezier in de geriatrische revalidatie: niet het doel, wel het resultaat
Werkplezier speelt een sleutelrol in het behoud van zorgprofessionals. Zeker nu het tekort aan verpleegkundigen en verzorgenden blijft oplopen, is het belangrijk om te kijken wat mensen energie geeft in hun werk. Vandaag, 27 januari, de Dag van het Werkplezier in de Zorg, staan we daarbij stil. Aan de hand van het promotieonderzoek van Anne Marie Vaalburg, onderzoeker bij het lectoraat Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen, laten we zien hoe samen nadenken over en werken aan verbeteringen in de zorg niet alleen de kwaliteit versterkt, maar óók het werkplezier vergroot.
Eind december 2025 promoveerde Anne Marie Vaalburg op onderzoek dat niet over werkplezier ging, maar waarin het wel duidelijk naar voren kwam. Zij voerde haar promotieonderzoek grotendeels uit mét verpleegkundigen en verzorgenden en ontdekte dat samen reflecteren op het eigen werk en het verbeteren van zorg voor cliënten verrassend veel energie en betrokkenheid oplevert. Groeien in je vak geeft voldoening.
Het onderzoek richtte zich op het werken met revalidatiedoelen met oudere cliënten. Ouderen die na een ziekenhuisopname niet direct zelfstandig naar huis kunnen, revalideren op een geriatrische revalidatieafdeling. Samen met de cliënt en diens naasten worden persoonlijke doelen opgesteld die moeten worden bereikt om te kunnen terugkeren naar huis. Er werd zichtbaar dat dit gezamenlijke, doelgerichte werken niet alleen leidt tot betere revalidatie voor cliënten, maar ook het dagelijks werk van verpleegkundigen en verzorgenden betekenisvoller en plezieriger maakt.
Rol van verpleegkundigen en verzorgenden
Anne Marie: “In de geriatrische revalidatie werken veel verschillende professionals samen. Dat heeft grote meerwaarde voor cliënten, maar kan ook verwarrend zijn. Ik vroeg me af of de verpleegkundigen en verzorgenden niet een stevigere verbindende rol kunnen spelen tussen al die disciplines en de cliënten. Het werken met gezamenlijke doelen zou weleens een mooi middel kunnen zijn om die rol te versterken en de samenwerking rondom de cliënt te verbeteren.”
‘Werkplezier hangt samen met beroepsautonomie’
Anne Marie: “Dat vraagt om een duidelijk beroepsbeeld: een gezamenlijk beeld van de rol, verantwoordelijkheden en verwachtingen. Als je weet waaraan je moet voldoen, kun je daar ook steeds beter in worden. Met dit promotieonderzoek heb ik willen bijdragen aan zo’n duidelijk beroepsbeeld binnen de geriatrische revalidatie.”
Het team werd vanaf het begin aangezet tot meedenken én tot actie. Het werk werd er leuker en interessanter van.
Voortdurend gesprek over doelen
De verschillende onderzoeken binnen het promotietraject laten zien dat verpleegkundigen en verzorgenden inderdaad een belangrijke verbindende rol kunnen spelen tussen de oudere revalidant en het multidisciplinaire team. Door voortdurend in gesprek te blijven over doelen en voortgang, helpen zij ouderen grip te krijgen op hun revalidatieproces. Voor een van die onderzoeken, een zogenoemd participatief actie-onderzoek, heeft Anne Marie samen met een team verpleegkundigen en verzorgenden op een geriatrische revalidatieafdeling twee manieren van werken met doelen uitgeprobeerd.
Setting: een leer- en innovatienetwerk
Een belangrijk deel van het promotieonderzoek vond plaats in een zogeheten leer- en innovatienetwerk (LIN), opgezet met Hof van Sloten (Cordaan). In dit netwerk werkten verpleegkundigen en verzorgenden samen met stagiairs van de opleiding Verpleegkunde en onderzoeker Anne Marie Vaalburg aan praktische verbeteringen in de zorg. Door te leren in de praktijk en samen te reflecteren op het eigen handelen ontstond ruimte om nieuwe werkwijzen uit te proberen en de kwaliteit van zorg gericht te versterken. Allereerst ging het team met de cliënten het multidisciplinaire overleg voorbereiden, om zo het werken aan doelen goed onder de aandacht van de cliënten te brengen én de voortgang hierin met hen te bespreken. Vervolgens heeft het team uitgeprobeerd of het voor cliënten helpt om in hun kamer oefendoelen op het whiteboard te schrijven.
Werkplezier als onbedoeld maar belangrijk resultaat: werken op woensdag
Het team en de stagiairs hadden veel plezier om op deze manier lerend bezig te zijn. Het voorbereiden van het multidisciplinaire overleg met de cliënt versterkte vooral hun eigen rol als revalidatieprofessional in het multidisciplinaire team. De doelen op het whiteboard gaven de cliënten grip op hun revalidatieproces. Ook door het werken met doelen op het whiteboard groeiden de verpleegkundigen en verzorgenden als revalidatieprofessional: zij raakten beter op de hoogte van waar de andere disciplines met de revalidant aan werkten, kregen daar meer kennis over, konden de andere disciplines beter informeren en bepaalde oefeningen ook beter integreren in hun dagelijkse zorg. Beide experimenten bleken niet alleen inhoudelijk effectief maar waren ook van grote waarde voor het werkplezier.
Anne Marie: “De LIN-formule waarbij extra stagiairs toegevoegd worden aan het team, zodat het team de ruimte krijgt om met elkaar stil te staan bij de kwaliteit van hun werk, werkte enorm goed. Elke woensdag namen we de tijd om kritisch na te denken over het eigen werk en de kwaliteit daarvan. De verbeteringen waarmee het team aan de slag gingen, waren (heel belangrijk!) gebaseerd op hun eigen praktijkkennis. Het team werd vanaf het begin aangezet tot meedenken én tot actie. En last but not least: het werk werd er leuker en interessanter van. Op een gegeven moment was de woensdag de populairste dag van de week, iedereen wilde op die dag ingeroosterd worden!”
Wil je meer weten over het onderzoek van Anne Marie en de aanbevelingen die eruit voortkomen? In de publiekssamenvatting (pagina 185) vind je hoe investeren in professionele ruimte niet alleen de zorg verbetert maar ook het werkplezier vergroot.