20 jaar Sportkunde: kennis en praktijk in beweging
De opleiding Sportkunde bestaat twintig jaar. Het werd op 20 januari gevierd tijdens het Sportkunde-congres waar studenten, alumni, docenten en werkveldpartners samen kwamen voor een dag vol verdieping, ontmoeting en reflectie. Van leefstijl en aangepast sporten tot vitaliteit, gezondheidsmanagement en maatschappelijke impact: theorie en praktijk raken elkaar voortdurend en komen soms letterlijk in beweging.
Voeding en leefstijl zijn belangrijke onderdelen van de opleiding. In zijn openingslezing laat voedingswetenschapper Coen Dros (Erasmus MC) zien hoe belangrijk het is om beweringen hierover uit (sociale) media kritisch te beoordelen. Hij leert deelnemers hoe je nagaat of claims wetenschappelijk worden ondersteund. Ook Eva Creuzberg en Jellie Zuidema, onderzoekers bij Inholland, stellen een kritische vraag: hebben we wel extra eiwitten nodig in ons dagelijks dieet? Zij laten deelnemers kennis maken met verschillende – soms onbekende – eiwitbronnen.
Aangepast sporten: keuzevrijheid en serieus genomen worden
Indringend is de workshop over aangepast sporten, met bijdragen van atleet Iris van Loon en Inge van Liefland van Stichting het Gehandicapte Kind. Iris: “Ik wilde en kon veel meer, maar een sportvereniging vinden is ingewikkeld als een prothese hebt. Afwijzingen van verenigingen doen echt iets met je zelfvertrouwen.” Haar verhaal maakte duidelijk dat inclusie niet gaat over apart aanbod, maar over keuzevrijheid en maatwerk. Ook Inge benadrukt dat inclusief sporten vraagt om een andere mindset én een stevig netwerk van sportaanbieders, gemeenten en ondersteunende organisaties.
In de workshop hydrotherapie laat oefentherapeut Femke Jansen zien hoe bewegen in warm water mensen met pijnklachten, mobiliteitsproblemen of chronische aandoeningen kan ondersteunen.
Werken aan vitaliteit
Sportkunde gaat ook over gezondheidsmanagement en vitaliteit. Dr. Paul Kuijer (Amsterdam UMC) toont aan hoe kleine, praktische interventies grote impact kunnen hebben. Met zijn ‘beweegsnacks’ – korte beweegmomenten van vijf tot tien minuten – maakt hij duidelijk dat duurzame inzetbaarheid niet ingewikkeld hoeft te zijn.
Femke Verkerk-Venema, uitgeroepen tot Vitaliteitsmanager van het Jaar en alumnus van Sportkunde, laat zien hoe zij bij BAM werkt met het Huis van Vitaliteit. Vitaliteit gaat daarbij verder dan fysieke gezondheid en omvat ook mentale belasting, financiële zorgen en mantelzorg.
Alumni Sam van den Berg en Nick Groot benadrukken dat vitaliteit alleen werkt wanneer deze aansluit bij de cultuur van een organisatie.
Sport en maatschappij: impact maken
De middagsessie Sport & Maatschappij gaat over maatschappelijke impact. Evert van Rest, onderzoeker bij het lectoraat Kracht van sport en bewegen, benadrukt dat de maatschappelijke waarde van sport en bewegen inmiddels ruimschoots is aangetoond, maar dat niet iedereen daarvan profiteert. Sportverenigingen zijn vaak nog onvoldoende toegankelijk voor diverse doelgroepen.
Living labs in onder andere Haarlem Meerwijk en Zaandam laten zien hoe het anders kan: door inwoners zelf te betrekken bij het ontwikkelen van aanbod en hen eigenaar te maken van initiatieven. Okrah Donkor, oprichter van Triple Threat, benadrukt het belang van verantwoordelijkheid en communityvorming: “Give them the keys to the gym.” Vierdejaarsstudenten lieten in hun workshops zien hoe zij persoonlijke ervaringen, wetenschappelijke inzichten en concrete beleidsvoorstellen weten te verbinden.
Méér dan een jubileum
Tussen de sessies door was er volop ruimte voor ontmoeting. In de foyer spraken studenten, alumni, docenten en werkveldpartners elkaar. Denny Rijk, manager Opleiding bij Sportkunde: “Het Sportkunde-congres laat zien waar twintig jaar Sportkunde voor staat: denken én doen, wetenschap én menselijkheid, ambitie én aandacht. Niet als eindpunt, maar als stevig fundament voor de volgende twintig jaar.”