Subsidie diversiteitsongemak voor Amsterdams hoger onderwijs
Diversiteitsongemak belemmert inclusie in het hoger onderwijs. Om die belemmering tegen te gaan moet je het ongemak niet mijden maar opzoeken en inzetten. Maar hoe doe je dat als medewerker of student? Naar het antwoord hierop doet Hogeschool Inholland samen met de drie andere Amsterdamse hogeronderwijsinstellingen onderzoek, in het project Diversity Discomfort (DiDi). Het consortium kreeg hiervoor subsidie van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO).
Diversiteitsongemak zijn gevoelens van ongemak die kunnen ontstaan bij interactie met een diversiteit aan mensen en perspectieven. Het vormt een serieuze uitdaging, zeker voor organisaties die streven naar meer inclusie. “Heel zichtbaar is het bij gesprekken over Israël en Gaza, maar er zijn meer thema’s rond diversiteit die mensen uit de weg gaan omdat ze zich ongemakkelijk voelen”, zegt Marieke Slootman, associate lector bij het lectoraat Jeugd en Samenleving en onderzoeker bij het lectoraat Diversiteitsvraagstukken. “Als je vervolgens het ongemak vermijdt en afziet van een gesprek of een bepaalde maatregel, verander je de situatie niet en werk je niet aan inclusie.”
Ongemak begrijpen en benutten
Samen met collega-onderzoekers bij de Vrije Universiteit, de Universiteit van Amsterdam en de Hogeschool van Amsterdam, en met collega Marette Ebert van het lectoraat Diversiteitsvraagstukken, schreef Marieke een onderzoeksvoorstel om iets te doen aan de handelingsverlegenheid veroorzaakt door diversiteitsongemak. “Hoe kunnen we, ten eerste, niet weglopen van het ongemak en het juist signaleren en, ten tweede, het ongemak omzetten tot iets constructiefs?” Het onderzoek bestaat ook precies uit die twee fases, legt Marieke uit. “We willen het ongemak eerst leren begrijpen. Hoe voelt het, wie ervaart het, welke interactiedynamiek zien we ontstaan? In de tweede fase ontwikkelen we ontwerpprincipes en interventies om het ongemak te benutten. Zo kunnen onderwijsinstellingen nog beter leren bijdragen aan verbinding en kansengelijkheid, en dialoog en kritisch denken stimuleren.”
We kunnen nog inclusiever zijn en als hogeschool een voorbeeldrol vervullen voor een maatschappij die dit zo hard nodig heeft.
Onderzoek in docententeams en klassen
Een docent-onderzoeker van Inholland zal onderzoek doen naar diversiteitsongemak in docententeams, een promovendus van de VU doet dit in de setting van de klas. Marieke zal de docent-onderzoeker begeleiden en zorgt voor de dagelijkse coördinatie van het project zodat beide deelonderzoeken goed op elkaar afgestemd zijn. “Interessant is dat niet alleen de onderzoekers observeren en interviews doen. Studenten en docenten noteren ook zelf hun ervaringen, en we combineren dit met fysiologisch onderzoek, bijvoorbeeld met hartslagmetingen, om juist onbewuste lichamelijke en psychologische processen zichtbaar te maken.”
Subsidie van NRO
Dat een gerenommeerd instituut als het NRO de subsidieaanvraag voor het onderzoeksproject Diversity Discomfort heeft gehonoreerd, is een bevestiging dat het Amsterdamse samenwerkingsverband een relevant onderzoeksthema te pakken heeft. Voor een looptijd van vijf jaar is er een projectsubsidie van 750.000 euro mee gemoeid.
Belang voor Inholland
“Voor Inholland is dit project heel belangrijk”, zegt Marieke. “Het is natuurlijk een mooie en zinvolle manier om samen te werken met andere instellingen voor hoger onderwijs. En met de resultaten van het onderzoek kunnen we bij Inholland allemaal iets doen aan onze handelingsverlegenheid op alle niveaus in de organisatie; door zelfreflectie en door open te staan voor andere perspectieven. Want wie open staat om te leren, kan ongemak niet uit de weg gaan. Met deze houding kunnen we nog inclusiever zijn en daarmee als hogeschool een voorbeeldrol vervullen binnen een maatschappij die dit zo hard nodig heeft.”
Inholland-collegevoorzitter Bart Combee licht toe: “We sporen binnen onze hogeschool iedereen aan om zijn of haar mening te delen, ook als het over beladen en emotionele onderwerpen gaat. We hechten dan ook grote waarde aan het bieden van ruimte voor verschillende standpunten. Deze ruimte kan helpen om je gedachten te ordenen, zorgen te uiten, en dichter bij elkaar te komen - ook als je het niet met elkaar eens bent. Zolang we het gesprek respectvol voeren en elkaar die ruimte durven te geven. Dat is niet altijd makkelijk. Daarom zijn we verheugd met dit onderzoeksproject en wat we hieruit kunnen leren.”