‘Beschouw AI niet als expert maar als discussiepartner’
Studenten doen eerste ervaring op met conversational AI
Artificiële intelligentie (AI) drukt steeds meer een stempel op onze maatschappij en economie. Waar sommigen apps als ChatGPT, Bard en Copilot vooral willen weren, is docent-onderzoeker Toon Otten voorstander van het gebruik van AI, zeker in het onderwijs. Mits je dit verstandig doet. “Zet AI niet in als expert die jou de antwoorden geeft, maar treed ermee in dialoog zodat je tot betere beslissingen komt.” Dat dit principe van conversational AI werkt, toont Toon aan in enkele onderzoeken bij Inholland.
Toon is van huis uit linguïst. Naast onderzoeker bij het lectoraat Finance & Accountancy is hij taaldocent bij de opleidingen Finance en Informatica en taalexpert en coördinator van taalbuddy’s bij het Studentsucces Centrum in Rotterdam. “Ik zie dat mijn studenten veel gebruikmaken van tools als ChatGPT. Maar ook dat dit niet altijd goed gebeurt. De teksten zien er goed uit, maar slaan inhoudelijk nog wel eens de plank mis.”
Conversational AI
Het is iets dat Toon ook in het werkveld ziet. AI wordt ten onrechte beschouwd als een vraagbaak voor complexe vraagstukken. De rampzalige gevolgen zijn bekend. “Denk aan de toeslagenaffaire waarin de Belastingdienst op grond van algoritmen tot heel verkeerde beslissingen kwam. Het is een vorm van delegatieve AI: je delegeert een opdracht aan AI en vertrouwt op de besluitvorming. Ik pleit liever voor conversational AI: je stelt AI een vraag en AI stelt jou een vraag. Zo kom je in dialoog met elkaar tot betere, transparantere beslissingen. Beschouw AI niet als expert maar als discussiepartner.”
Businessplan ontwikkelen met AI
Het principe van conversational AI heeft Toon inmiddels bij Inholland onderzocht en toegepast binnen een onderzoeksteam, samen met collega’s Linda Snippe en Tim Mazajchik. Zo werd onder andere de rol van AI in het besluitvormingsproces van studenten Finance geanalyseerd. De studenten kregen de opdracht om een businessplan te ontwikkelen waarbij AI de praktijk van de financiële sector zou kunnen verbeteren. “Kan AI bijvoorbeeld standaardvragen voor accountants beantwoorden? Of kun je met AI patronen herkennen die wijzen op fraude? Studenten konden hun ideeën ontwikkelen door AI op een delegatieve manier in te zetten of op een conversationele manier.”
Plannen pitchen
De studenten kwamen tot hun businessplannen via een Shark Tank-spel. Bij Shark Tank – ook wel bekend als Dragons’ Den – pitchen de studenten hun plannen voor een jury van potentiële investeerders. “Maar in dit geval ging het niet om echte mensen, maar om AI-persona’s in een app. Op een conversationele manier konden studenten hun ideeën continu voorleggen aan de persona’s. Ze pushten AI om kritische feedback te geven. Is hun businessvoorstel bijvoorbeeld echt wel zo uniek?”
Het is goed als Inholland het voortouw neemt in AI-geïnspireerd onderwijs.
Betere besluitvorming
In drie fasen werd het effect van AI onderzocht. Eerst maakten de studenten hun businessplannen zonder AI. In de tweede fase gebruikten ze AI op een delegatieve manier en in de derde fase op een conversationele manier. De onderzoekers lieten de studenten de uitkomst van hun werk per fase evalueren. “Wat bleek? De gepercipieerde kwaliteit van de businessplannen steeg per fase: met AI ontwikkelden ze betere businessplannen dan zonder AI en het beste resultaat behaalden ze met conversational AI.”
Tweede onderzoek
De onderzoekers herhaalden hetzelfde experiment onder een nieuwe groep van 69 studenten van Hogeschool Inholland Haarlem. “De uitkomst was hetzelfde”, zegt Toon. “In dialoog met deze persona’s kwamen de studenten volgens henzelf tot significant betere besluitvorming dan traditionele methoden zonder conversatie met AI.”
Tegenwerking en tegenspraak voor betere resultaten?
De potentie van conversational AI is om kritische, diverse perspectieven aan te dragen. Deze maken gebruikers bewust van blinde vlekken en dwingt hen hier invulling aan te geven. Interactie met AI is hierbij cruciaal, zodat beide partijen elkaar uitdagen. “Met tegenwerking en tegenspraak kom je tot de beste resultaten. Daarvoor moet je de expertise van AI triggeren. Vraag AI om kritisch te kijken naar je input. Of nog beter: creeër persoonlijkheden en stel bijvoorbeeld een jury samen met persoonlijkheden die je kritische feedback geven.” Dit proces van wederzijdse beïnvloeding verhoogt de kwaliteit van de uitkomsten enorm. "Met conversational AI had het toeslagenschandaal nooit kunnen gebeuren," durft Toon zelfs te stellen.
AI-onderwijs
Toon vindt het belangrijk om AI te omarmen. “Onze studenten zullen aan de slag moeten met AI. Het werkveld vraagt dat aan hen. Het is goed als Inholland het voortouw neemt in AI-geïnspireerd onderwijs.”
Goed initiatief! De toekomst is aan de (super)computers, waarbij je héél voorzichtig moet zijn. Ze zijn er om te helpen, niet om 'hun' eigen 'wil' door te drukken; controle is nodig.
In het onderwijs is dit een 'must'. Nog veel succes, meneer Otten!