'Ik droom van onderwijs waarin we iedere jongere als individu erkennen en waarderen'
Marieke Slootman, nieuwe associate lector Veerkrachtig ontwikkelen in inclusieve pedagogische contexten
Marieke Slootman werkt anderhalf jaar als onderzoeker bij het lectoraat Jeugd en Samenleving. Nu geeft ze als associate lector leiding aan een nieuwe onderzoekslijn: Veerkracht ontwikkelen in inclusieve pedagogische contexten. Haar doel is om bij te dragen aan een systeem dat toegankelijk is voor alle jongeren en hen waardeert in hun diversiteit. “Dat doe ik het liefst met actiegericht onderzoek, zodat kennis direct vertaald kan worden naar de praktijk. Daarom past het hbo zo goed bij me.”
Het lectoraat Jeugd en Samenleving wil jongeren een stem geven en ervoor zorgen dat ze regie kunnen nemen. “We richten ons met name op hen voor wie die eigen regie minder vanzelfsprekend is”, zegt Marieke. “In het Engels wordt deze groep treffend omschreven als underserved. De maatschappelijke systemen zijn niet goed op hen toegesneden.”
Betrokkenheid, zelfvertrouwen en studiesucces
Wat betekent het om net buiten de maatschappelijke systemen te vallen? Marieke zoekt naar antwoorden met het doel om het hoger onderwijs inclusiever te maken. En daarin is nog een lange weg te gaan. “We weten dat studenten in het hoger onderwijs met een functiebeperking, migratieachtergrond, die non-binair of een internationale student zijn een lager studiesucces hebben en minder betrokkenheid voelen. Ze vinden minder goed aansluiting met het systeem, kennen de weg minder goed en ze beheersen de ‘academische taal’ net wat minder goed. Dit alles gaat soms ten koste van hun zelfvertrouwen, waardoor ze minder snel om hulp durven vragen en dat tast uiteindelijk hun zelfbeeld, welzijn en studiesucces aan.”
Voor iedere jongere is het belangrijk om bevestiging te krijgen dat je mag zijn wie je bent.
Bevestiging van eigen identiteit
“Voor iedere jongere is het belangrijk om bevestiging te krijgen dat je mag zijn wie je bent”, gaat Marieke verder. “Een positief effect zien we bij identiteitsnetwerken, zoals Turkse, Marokkaanse, Surinaamse of Caribische studentenverengingen. Studenten delen daar hun ervaringen, voelen betrokkenheid, krijgen een bevestiging van wie ze zijn en als bijvoorbeeld een recruiter van de Zuidas daar op uitnodiging een verhaal komt vertellen, beseffen ze opeens dat daar ook voor hen carrièremogelijkheden liggen in finance en legal. Ook interessant is het Inholland-programma Students4Students, waarin ouderejaarsstudenten eerstejaarsstudenten begeleiden. Deze vorm van peercoaching vergroot betrokkenheid en veerkracht.”
Studentparticipatie als startpunt
Het programma is een voorbeeld van studentparticipatie waarvoor momenteel binnen Inholland op strategisch niveau veel aandacht is. Dit komt onder meer tot uiting in het meerjarenprogramma Students as Partners. “Ik zie dit als een potentieel startpunt om onderwijs inclusiever te maken. Want inclusief onderwijs is tweerichtingsverkeer. Het gaat om het erkennen en benutten van de verschillende talenten en perspectieven van studenten. Dit vereist studentenparticipatie.”
Mixed Classroom Educational Model
Wat de kracht van diversiteit en studentparticipatie kan zijn, ervaarde Marieke eerder bij de Vrije Universiteit Amsterdam, waar ze als Diversity Officer Onderwijs het Mixed Classroom Educational Model ontwikkelde. “Via deze methode leren studenten omgaan met diversiteit binnen hun groep en ervaren ze dat je door diversiteit sterkere oplossingen kunt ontwikkelen voor complexe problemen. Het is een vaardigheid die ze later in het professionele werkveld ook kunnen gaan toepassen.”
Houd er rekening mee dat verschillende studenten verschillende soorten informatie en ondersteuning nodig hebben om succesvol te zijn.
Exclusieve aandacht voor inclusief onderwijs
Studentparticipatie en ook flexibilisering bieden goede mogelijkheden om onderwijs inclusief te maken, mits er exclusieve aandacht is voor inclusie, waarschuwt Marieke. “Want als dit inhoudt dat er minder houvast is, zul je zien dat de studenten die vertrouwd zijn met het systeem hun weg wel kunnen vinden, maar dat juist de studenten op wie wij ons richten, dreigen weg te zinken. Alleen degenen die al kunnen zwemmen, blijven drijven. Houd er daarom rekening mee dat verschillende studenten verschillende soorten informatie en ondersteuning nodig hebben om succesvol te zijn.”
Bij voorkeur participatief actieonderzoek
In onderzoeksprojecten wil Marieke nagaan hoe het onderwijs inclusiever en participatiever kan worden. Daarnaast richt ze zich op andere ‘pedagogische contexten’, zoals de jeugdzorg en het sociaal domein. “Mijn onderzoek is voornamelijk kwalitatief, zodat er volop ruimte is voor de verhalen en perspectieven van de jongeren naar wie we onderzoek doen. Zo wil ik de kennis die we opdoen direct vertalen naar de praktijk. Daarom past het hbo zo goed bij me.”
Echt impact maken
Marieke is blij met haar positie als associate lector. “Ik droom van onderwijs waarin we iedere jongere als individu erkennen en waarderen en van wie we kunnen leren. Daarin wil ik echt impact maken, zodat de maatschappij een stuk inclusiever wordt en dat de barrières die mensen nu nog ervaren worden opgeheven.”