‘Ik wilde iets met dieren doen, maar wist nog niet wat’
Afstudeeronderzoek van Lisan Overgaag laat basisschoolleerlingen zelf ontdekken waar hun eten vandaan komt
Hoe leer je kinderen op een speelse manier over de herkomst van voedsel? Lisan Overgaag, vierdejaarsstudent Dier in de Duurzame Samenleving, dook hier vol overgave in tijdens haar afstudeeronderzoek bij Stichting Natuurstad Rotterdam. Een plek waar kinderen op de stadsboerderij les krijgen over dieren, planten én duurzaamheid.
“Ik wilde altijd al iets met dieren doen, maar had geen idee wat precies. In de loop van mijn opleiding ontdekte ik hoe leuk het is om kinderen te leren over dieren.” Lisan is bijna afgestudeerd, en blikt terug op vier afwisselende en leerzame studiejaren. Waar ze in het begin nog zoekende was, vond ze vanaf haar derde jaar haar passie: educatie over dieren en natuur, gericht op basisschoolleerlingen. “Toen wist ik: dit past bij mij.”
Leren op een stadsboerderij
Voor haar afstudeeronderzoek werkte Lisan samen met Natuurstad, die op meerdere locaties in Rotterdam stadsboerderijen en schooltuinen beheert. “Daar komen al meer dan 100 jaar kinderen uit de stad om natuur- en duurzaamheidseducatie te krijgen. Maar er was behoefte aan actualisering van het lesprogramma.”
Specifiek ging Lisan aan de slag met het vernieuwen van een les over melk. Die breidde ze uit naar een bredere les over de herkomst van voeding, zowel plantaardig als dierlijk. Ze onderzocht welke lesdoelen daarbij passen, wat leerlingen uit groep 5 en 6 nodig hebben en hoe je de inhoud aantrekkelijk en toegankelijk maakt. “Ik heb me echt verdiept in hun denkwereld: wat kunnen ze al? Hoe leren ze het beste?”
Van theorie naar praktijk
Om de lesinhoud te ontwikkelen, sprak Lisan met educatiemedewerkers van Natuurstad en andere natuur- en duurzaamheidscentra in het land. “Ik ben zelfs naar Deventer en Enkhuizen gereisd om inspiratie op te doen. Daar zag ik hoe zij kinderen laten ervaren waar voedsel vandaan komt.”
Uit al die gesprekken ontstond een praktische, onderzoekende les voor op de stadsboerderij. “Kinderen gaan bijvoorbeeld zelf boter maken van slagroom, even schudden met een potje. En ondertussen leren ze waar melk vandaan komt, en hoe dat bij planten en dieren werkt. Je ziet hun ogen glinsteren als het ineens ‘klopt’ in hun hoofd.”
Ontdekkend leren
Wat Lisan vooral leerde? Hoe krachtig ‘ontdekkend leren’ werkt in de praktijk. “Laat kinderen zelf kijken, vergelijken, voelen, proeven… Dan blijft het echt hangen”
Ze combineerde haar inhoudelijke kennis over dieren met nieuwe inzichten over onderwijs. “Ik wist bijvoorbeeld weinig van plantaardige voeding. Dat heb ik echt geleerd tijdens dit onderzoek. Net als hoe je lesstof afstemt op de belevingswereld van kinderen.”
Trots op resultaat
Met haar lesontwerp en implementatieplan kan Natuurstad nu concreet aan de slag. “Ze waren erg blij met de frisse blik en het werk dat ik heb geleverd. Het is mooi dat ik daarin iets waardevols kon betekenen. En ik vind het bijzonder dat ze mijn les echt willen gaan inzetten.”
Lisan kijkt tevreden terug op haar afstudeerproject. “Ik heb geleerd hoe ik theorie in de praktijk breng, hoe ik kinderen iets bijbreng, én hoe ik zelf blijf leren. En dat allemaal op een stadsboerderij in hartje Rotterdam.” Als Lisan haar opleiding heeft afgrond, wil zij haar kennis over het onderwijs verder uitbreiden door de deeltijdopleiding aan de Pabo te starten. Zo blijft ze zich ontwikkelen en bijdragen aan het onderwijs.