“Neem milieu-impact mee bij het voorschrijven van geneesmiddelen”
Jelle Tichelaar geïnstalleerd als bijzonder lector Interprofessionele Samenwerking & Medicatieveiligheid
Als bijzonder lector koos Jelle Tichelaar een bijzondere plek voor zijn officiële installatie op donderdag 3 oktober. Of beter gespeld: Pllek, met hoofdletter en dubbel l. Want waar anders dan in het grootste groene restaurant van Amsterdam kon hij beter een lans breken voor de doelen waar hij met zijn lectoraat naar streeft: interprofessionele samenwerking, medicatieveiligheid én duurzaamheid. “In het voorschrijven van geneesmiddelen moeten we de impact op het milieu meenemen.”
Het lectoraat Interprofessionele Samenwerking & Medicatieveiligheid van Jelle beslaat een breed spectrum van actuele thema’s. Dat blijkt meteen al in de paneldiscussie waarmee het evenement begint in het uit een loods en zeecontainers opgebouwde restaurant op het oude NDSM-terrein in Amsterdam-Noord. Hiervoor haalt docent-arts Henk Jan Punt (Amsterdam UMC) als dagvoorzitter vier experts op het podium: Ton de Boer (voorzitter van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen), Charlotte Bekker (als onderzoeker betrokken bij Green Deal 3.0 duurzame zorg van de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra), Anke Lambooij (apotheker bij het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik) en Jan Jaap Reinders (arbeids- en organisatiepsycholoog en expert interprofessioneel onderwijs bij Hanze en het Universitair Medisch Centrum Groningen).
Stellingen van promovendi
De lectorale rede krijgt even een electoraal tintje als de experts en de zaal mogen reageren op prikkelende stellingen van de promovendi die Jelle begeleidt. Zo doet Joost Piët onderzoek naar hoe zorgprofessionals de milieu-impact kunnen meenemen als zij geneesmiddelen voorschrijven. Maar met zijn stelling dat het niet erg is om een geneesmiddel te krijgen dat minder goed werkt maar wel beter is voor het milieu, is een groot deel van het publiek het oneens. Ook de experts zetten vraagtekens. “Er is bijvoorbeeld nog maar weinig data over de milieu-impact”, zegt Ton. “Maar onderzoek van het RIVM nemen we zeker mee.”
Medicijnen hergebruiken
Promovendus Erik Donker richt zich op het tegengaan van vermijdbare verspilling van geneesmiddelen. Zou het een probleem zijn om heruitgegeven medicijnen te gebruiken? Slechts één persoon in de zaal zegt hier ronduit problemen mee te hebben, en ook hier brengen de experts de nuance in. “Het is niet gevaarlijk mits je de kwaliteit goed kunt borgen”, zegt Charlotte. “Het verzegelen van medicijnen en het loggen van de temperatuur kunnen uitkomst bieden.” De zorg voor patiënten wordt steeds complexer.
Met het lectoraat sluit ik aan op de strategie van Inholland om met praktijkgericht onderzoek bij te dragen aan de beweging naar een duurzame en veerkrachtige samenleving.
Interprofessioneel samenwerken
Rowan Sultan doet promotieonderoek naar interprofessioneel samenwerken als oplossing voor de steeds complexere patiëntenzorg. “Maar dat betekent niet dat al het onderwijs interprofessioneel vormgegeven moet zijn”, reageert Jan Jaap op haar stelling, zoals de meeste mensen in de zaal. “Schenk ook aandacht aan kennis, kunde van en binding met je eigen vak. En zorg daarna voor goed getimede flexibele vormen van interprofessioneel onderwijs.”
Bijwerkingen melden
Michael Reumerman is inmiddels gepromoveerd op onderzoek naar medicatieveiligheid. Of alle geneesmiddelen van de markt moeten worden gehaald bij een kans op een ernstige bijwerking? Het publiek en de experts zien het antwoord daarop niet zo zwart-wit. Anke: “Belangrijk is wel de gedeelde verantwoordelijkheid van patiënten, voorschrijvers, apothekers en verpleegkundigen om bijwerkingen te melden. Dat vraagt dus om interprofessioneel samenwerken.”
Samen leren is een van de belangrijkste vormen van samen veranderen en van leiderschap
Interdisciplinaire studentenpoli’s
Na de pauze benadrukt ook Gonneke Willemsen, directeur domein Gezondheid, Sport en Welzijn van Hogeschool Inholland, het belang van samenwerking tussen verschillende disciplines. Hoe het lectoraat dit thema oppakt, zet Jelle uit in zijn rede. Interprofessioneel samenwerken is een van de drie onderzoekslijnen, waarop studenten van onder andere Amsterdam UMC en Inholland zich kunnen voorbereiden in studentenpoli’s, zegt hij. “Nu voor het eerst ook met studenten Verpleegkunde.”
Therapeutisch redeneren
Met de tweede onderzoekslijn wil Jelle iets doen aan vermijdbare medicatiegerelateerde aandoeningen. “Er worden vooral fouten gemaakt in het voorschrijven en monitoren. Vandaar dat we meer onderzoek doen naar therapeutisch redeneren door verschillende beroepsgroepen”, zegt Jelle.
Duurzaam voorschrijven
“Voorschrijven is een complexe vaardigheid en we maken het nog complexer door er ook duurzaamheid aan toe te voegen”, zegt Jelle. Maar het belang ervan is volgens hem evident als je kijkt naar het milieu-impact van geneesmiddelen. Het gaat niet alleen om de significante uitstoot van broeikasgassen, maar ook om de schrikbarende vervuiling van de leefomgeving van mens en dier. “In het voorschrijven van geneesmiddelen moeten we de impact op het milieu meenemen. Met het lectoraat sluit ik aan op de strategie van Inholland om met praktijkgericht onderzoek bij te dragen aan de beweging naar een duurzame en veerkrachtige samenleving.
We leiden samen op en organiseren het onderwijs vanuit vraagstukken uit de praktijk.
Inholland en Amsterdam UMC
Karen Kruijthof, lid van de Raad van Bestuur van Amsterdam UMC, onderschrijft het belang van interprofessioneel samenwerken. “Samen leren is een van de belangrijkste vormen van samen veranderen en van leiderschap. Jelle is daar een goed voorbeeld van.” Marije Deutekom, lid van het College van Bestuur van Inholland, is het daarmee eens en ziet de studentenpoli’s als een prototype voor interprofessioneel onderwijs. “We leiden samen op en organiseren het onderwijs vanuit vraagstukken uit de praktijk”, zegt Marije, waarna Jelle officieel wordt geïnstalleerd als lector en na het verstommen van het applaus er pl(l)ek ontstaat voor duurzaam genieten van een borrel, eten en muziek.
Heb je de lectorale rede gemist of wil je er meer over lezen? De video en de publicatie van Jelles rede volgen later.