Veerkracht van jongeren binnen het MBO entree-onderwijs versterken
“Hoe kunnen we de veerkracht van jongeren binnen het MBO entree-onderwijs versterken? Dat is één van de vragen waar Rick Slagter, onderzoeker bij het lectoraat de Pedagogische Opdracht, (DPO) antwoord op wil krijgen. Zijn onderzoek richt zich op jongeren die door uiteenlopende omstandigheden zijn vastgelopen in hun schoolcarrière. Het entree-onderwijs geeft hen weer toegang tot leren en ontwikkelen.
Entree-onderwijs is volledig drempelloos, iedereen is toelaatbaar waardoor jongeren die in hun schoolcarrière zijn vastgelopen een nieuwe kans krijgen. Daardoor kom je binnen de opleiding jongeren met verschillende onderwijsachtergronden tegen, van praktijkonderwijs of speciaal onderwijs tot regulier onderwijs. “Kortom de klassen zijn zeer gemêleerd en de sociaal cognitief en sociaal emotionele vaardigheden in één groep verschillen enorm. Daarnaast vind je hier alle problematiek die er in de maatschappij speelt, dat moet je als docent allemaal kunnen bedienen,” legt Rick uit.
Ervaringsreconstructies
Ricks onderzoek de ‘Veerkracht van leerlingen en studenten' vindt plaats op vier vestigingen van het ROC van Amsterdam, waar hij ook als docent werkt. "Het onderzoek in het mbo-onderwijs staat nog in de kinderschoenen. Voor mij is dit een kans om mijn eigen professionaliteit te versterken," zegt Rick. Hij begon zijn onderzoek door de ervaringen van docenten in kaart te brengen. Docenten beschrijven momenten waarop ze leer- en groeimogelijkheden voor studenten creëren. Deze momenten worden vervolgens uitgewerkt in dagboekfragmenten die input vormen voor ervaringsreconstructies. "Docenten analyseren deze momenten om te ontdekken hoe ze leren en groei nog beter kunnen initiëren en faciliteren."
Hulpbronnen
Een kernprobleem in het entree-onderwijs is dat jongeren weinig gebruik maken van beschikbare hulpbronnen. Ze leunen vaak zwaar op hun mentor. "Voor mentoren is dit een uitdaging, zeker als er vijftien jongeren op je steunen. Als de mentor wegvalt, blijken jongeren vaak onvoldoende in staat zelf hulpbronnen te identificeren en te activeren," legt Rick uit. Daarnaast maken studenten te weinig gebruik van elkaars sterke punten. "Jongeren kunnen veel van elkaar leren. Als we dit kunnen versterken, hebben ze daar ook baat bij als ze doorgaan naar Mbo niveau 2 en de kans om daarmee een startkwalificatie te behalen.
Ervaringsreconstructies geven docenten beter inzicht in hun eigen handelen. "We willen de professionaliteit van docenten versterken en jongeren zelfstandiger maken. Het doel is dat ze zelf hulpbronnen leren zoeken en hulpvragen stellen wanneer ze in moeilijke situaties terechtkomen, in plaats van alleen op hun mentor te leunen."
Uitval
De uitdaging binnen de entree-opleiding is duidelijk zichtbaar in de uitvalcijfers. Drie op de vier studenten behaalt een diploma, maar van degenen die doorstromen naar mbo-niveau 2, valt de helft weer uit. "Van de 100 studenten die het entree-onderwijs starten, behalen uiteindelijk slechts 18 tot 20 hun startkwalificatie. Deze jongeren zijn ongelofelijke doorzetters," zegt Rick. De statistieken tonen aan dat het behalen van een diploma significant bijdraagt aan hun kansen op een beter leven.
Mee doen in de samenleving
Rick pleit voor een nieuwe benadering voor de jongeren die uitvallen. “Het leren van een beroep blijft belangrijk voor stabiliteit, maar we moeten ook kijken naar hoe we deze jongeren kunnen helpen een zinvol leven te leiden op verschillende levensgebieden. Een integrale aanpak, in samenwerking met de gemeente en hulpverlening, kan deze jongeren helpen om toch mee te doen in de samenleving, zelfs als een diploma uiteindelijk niet haalbaar is.”
