'Betrek jongeren bij het maken van onderwijs en beleid om schulden te voorkomen'
Docent-onderzoeker Paula Smith promoveert op het voorkomen van schulden bij jongeren
Morgen is het Wereld Mentale Gezondheidsdag (10 oktober), een dag waarop we extra stilstaan bij de impact van mentale gezondheid op ons dagelijks leven. Een belangrijke oorzaak van stress bij jongeren is financiële onzekerheid. Docent en onderzoeker Paula Smith richt zich met haar promotietraject op het voorkomen van schulden bij jongeren door het inzetten van co-creatie en gezamenlijke besluitvorming. “Overheden en onderwijsorganisaties moeten geen beleid over jongeren maken, maar met jongeren.”
Ze wordt daarin begeleid door promotor Femke Kaulingfreks, hoogleraar bij de Universiteit van Amsterdam (UvA) en lector Jeugd en Samenleving bij Inholland, Floris Vermeulen, universitair hoofddocent bij de faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen van de UvA en Nadja Jungmann, ook hoogleraar bij de UvA en lector Schulden en Incasso bij Hogeschool Utrecht. “Gemeenten hebben vaak wel geld en middelen, maar uit mijn vorige onderzoek ‘Jongeren, geldstress en vraagverlegenheid’ bleek dat jongeren daar nauwelijks weet van hebben, laat staan dat ze er gebruik van maken”, vertelt Paula. “Er is dus van alles beschikbaar, maar jongeren vinden nog onvoldoende hun weg naar het aanbod. Daar hoop ik met mijn onderzoek een positieve bijdrage aan te leveren.”
We leven in een wereld van kopen, kopen, kopen en dan vinden we het vreemd als jongeren financieel in de knel komen.
“Uit cijfers van BKR* blijkt dat betalingsachterstanden bij jongeren tot dertig jaar de afgelopen jaren fors zijn toegenomen. Die achterstanden zorgen voor stress en dat heeft invloed op hoe je eet, slaapt en daarmee ook op studieresultaten of prestaties op het werk. Je gaat van dag tot dag leven en hebt het gevoel dat je helemaal vastzit.” Het lastige, volgens Paula, is dat schulden maken heel normaal is. “Een creditcard, studieschuld, een hypotheek. Het is allemaal heel gewoon. Tel daarbij op dat veel jongeren geen baanzekerheid hebben, wonen voor hen meestal te duur is, het inkomen vaak aan de lage kant is en we leven in een wereld van kopen, kopen, kopen. En dan vinden we het vreemd als jongeren financieel in de knel komen.”
* Een extra toelichting van Paula: "Ten opzichte van 2022 zijn de leningen bij jongeren tussen 18 en 35 jaar iets afgenomen, behalve als het gaat om de studielening. Maar die is weer iets gezakt sinds de invoering van de prestatiebeurs. Een paar kanttekeningen daarbij: BKR registreert niet alle kredieten, zoals informele schulden en betalingsachterstanden bij achteraf betaalbedrijven. Bovendien rapporteert het CBS weliswaar minder studieschulden maar wel hogere studieschulden."
Te ingewikkeld
In haar onderzoek richt Paula zich op het voorkomen van schulden. “Dat is een flinke uitdaging”, geeft ze toe. “Brieven en mail blijken voor deze groep onvoldoende effectief. Dat ligt deels ook aan hoe de brieven en berichten geschreven worden. “Het is vaak te ingewikkeld. Houd het eenvoudig en duidelijk. Dan komt de boodschap niet alleen beter over bij jongeren, maar ook bij mensen die de Nederlandse taal minder goed beheersen of laaggeletterd zijn.” Gemeenten en organisaties moeten volgens Paula op zoek naar hoe zij jongeren het best kunnen benaderen. “En degenen die dat het best kunnen zeggen, zijn de jongeren zelf.”
Ik wil samenwerken met jongeren in de rol van co-onderzoeker en ontwerper.
Afspiegeling
Voor haar promotie werkt Paula samen met de gemeente Haarlem, de gemeente Amsterdam, onderwijsorganisaties en ontwerpbureau Afdeling Buitengewone Zaken dat de co-creatiesessies gaat begeleiden. In Haarlem ligt de focus op het maken van financieel jongerenbeleid en in Amsterdam wordt een preventief ontwerp voor het onderwijs ontwikkeld. Nu zijn er in deze gemeenten, net als in veel andere gemeenten in Nederland, al jongerenraden die gevraagd worden om mee te denken of input te leveren op beleid, maar volgens Paula is dit te beperkt. “Zo’n jongerenraad bestaat vaak uit jongeren die meer dan gemiddeld betrokken zijn. Dat is mooi, maar wil je álle jongeren bereiken, dan moet je om tafel met een afspiegeling van de totale jongerengemeenschap. Dus met mbo’ers, hbo’ers, jongeren met een vluchtachtergrond, jongeren met een beperking en jongeren die financieel kwetsbaar zijn”.

Talloze scenario’s
Dit is waarschijnlijk een van de grootste uitdagingen, erkent Paula, want hoe krijg je verschillende jongeren bij elkaar én zorg je ervoor dat iedereen zich veilig voelt om deel te nemen aan deze sessies? “Ik heb hier lang aan geschreven en talloze scenario’s uitgedacht. Ik wil bijvoorbeeld samenwerken met jongeren in de rol van co-onderzoeker en ontwerper. Daar wil ik ze het liefste ook voor betalen, want daarmee laat je zien dat je ze serieus neemt en dat hun tijd en investering van waarde is. Tegelijk denk ik dat het aan de gespreksleider is om te zorgen voor een veilige setting waarin iedereen gelijkwaardig is, ongeacht achtergrond. Maar,” voegt ze eraan toe, “we moeten daarin wel flexibel zijn. Niet alles zal lukken en misschien moeten we onderweg ons onderzoek aanpassen op basis van voortschrijdend inzicht, maar ook dat draagt bij aan het onderzoek.”
“Wat ik vooral hoop,” zegt Paula, “is dat er in Haarlem over vier jaar een supergoed jongerenbeleid ligt en op de Amsterdamse scholen een ontwerp is ontwikkeld dat aansluit op de leefwereld van jongeren én helpt in de voorbereiding op hun financiële toekomst. Uiteindelijk hoop ik natuurlijk dat jongeren daardoor minder snel te maken krijgen met schulden en geldproblemen.”
We vragen teveel van onze aarde. Onze huidige productie- en consumptiepatronen hebben ons veel gebracht maar zijn onhoudbaar voor de toekomst. De leefbaarheid van onze natuurlijke omgeving is aangetast en de ongelijkheid in welvaart, gezondheid en welzijn neemt toe. Daarom werken we bij Inholland aan de transitie naar een duurzame leefomgeving en een veerkrachtige samenleving.
Ontdek in deze verhalen hoe wij als hogeschool, samen met onze partners, docenten, onderzoekers en studenten bijdragen aan een duurzame en veerkrachtige toekomst. Ontdek hoe veerkracht en duurzaamheid nauw met elkaar verwerven zijn. Samen kunnen we het verschil maken. Laten we de krachten bundelen voor een betere wereld.
Wat een goed en noodzakelijk onderwerp. De jonge mensen van nu moeten aan bod komen bij het aangaan en opzetten van hun toekomst. Met jouw gedrevenheid zul je mensen om je heen aan het denken kunnen zetten en werkelijk veranderingen teweeg kunnen brengen. Je kan trots op jezelf. Heel veel succes met deze klus.
Marie-José