Geldzorgen onder jongeren

Deze week is de Week van het Geld. Het is een mooi moment om jongeren te vragen over hun geldzaken. Want 81 procent ervaart weleens geldzorgen en 64 procent heeft soms moeite om rond te komen, blijkt uit onderzoek van State of Youth. Paula Smith, onderzoeker bij het lectoraat Jeugd en Samenleving van Hogeschool Inholland, promoveert op onderzoek naar dit onderwerp waar nog een behoorlijk taboe op rust.

Bij Hogeschool Inholland Haarlem kon je er dinsdag 24 maart niet om heen. In de hal stond een levensgrote, mooi vormgegeven container vol met ballen, inflatables en nepgeld. Wie hem toch gemist heeft: donderdag 26 maart krijg je nog een kans om op onze locatie in Amsterdam een duik te wagen in deze ballenbak. Het is een ludieke en tegelijk serieuze ervaring speciaal georganiseerd voor studenten om een diepgaand gesprek te voeren over geldzaken en geldzorgen.

Veilige discussieplek
Het concept van de zogeheten Debt Dive komt van Chantal Deken, de drijvende kracht achter Debadderen. “We bieden jongeren een brave space en save space”, zegt ze. “Wie het lef heeft om erin te springen, kan rekenen op een veilige, besloten ruimte om onder leiding van professionele gespreksleiders een verbindende en verdiepende dialoog aan te gaan over geld en schulden. Het is belangrijk voor jongeren om open te kunnen zijn over dit taboe-onderwerp.”

Tweede Debt Dive
Ook vorig jaar organiseerden Debadderen en Inholland een Debt Dive. “Wat me toen opviel?”, zegt Chantal. “Enerzijds hoe geldwijs jongeren zijn. En anderzijds hoe moeilijk het is om geen schulden te maken door de verleidingen zoals online gokken, achteraf betalen en de levensstijl van influencers waaraan jongeren zich spiegelen.”

Maatschappelijk probleem
In haar onderzoek signaleert Paula dezelfde situatie voor jongeren. “Als zoveel jongeren geldzorgen hebben moet je concluderen dat er sprake is van een maatschappelijk probleem. En dat heeft allerlei oorzaken. Kijk bijvoorbeeld naar het consumentisme, naar de prestatiemaatschappij die maakt dat je je schaamt als je niet rond kunt komen. Maar ook de moeite die jongeren hebben om een vaste, goed verdienende baan te krijgen en betaalbare woonruimte.”

Promotieonderzoek
Wat het probleem verergert is het gebrek aan kennis en vaardigheden om met geld en schulden om te gaan. “Jongeren krijgen dat thuis en op school onvoldoende mee”, zegt Paula. Met haar promotieonderzoek richt Paula zich op de vraag hoe jongeren en professionals gezamenlijk financiële educatie en financieel beleid ontwerpen gericht op het voorkomen van geldzorgen en het leren omgaan met financiële rechten, plichten en verleidingen zoals online gokken en achteraf betalen. Debt Dive levert waardevolle informatie op voor deze vraagstelling, bovenop de data uit een enquête onder mbo- en hbo-studenten. Het leidde tot bouwstenen voor een financieel educatief programma.

Financiële educatie
Voor haar onderzoek ontwierp Paula samen met Amsterdamse mbo-studenten concepten voor financiële educatie die aansluiten bij de leefwereld van jongeren: een bordspel, een financiële wegwijzer en een platform voor stages om discriminatie en andere misstanden tegen te gaan. Studenten van het grafisch lyceum zorgden voor een aantrekkelijke vormgeving. In een volgende feedbackronde waren onder meer hbo-studenten betrokken.

Voor en door jongeren
De concepten zijn dus ontwikkeld voor en door jongeren. Het is een bewuste keuze van Paula. “Jongeren worden te weinig serieus genomen”, vindt ze. “Maar zij kunnen wel degelijk vanuit hun ontwerprol meedenken en zaten als volwaardige partners aan tafel. Hun betrokkenheid is onmisbaar voor een kwalitatief hoogwaardig onderzoeksresultaat. Zonder hen had ik het niet gekund.”

De Prikkelwinkel
Ook voor de ontwikkeling van financieel beleid voor jongeren trok Paula samen op met jongeren. Een groep studenten van Social Work ging aan de slag met een opdracht voor de gemeente Haarlem. De vraag was om een interventie te ontwerpen die bijdraagt aan financieel bewustzijn en een open en inclusief dialoog onder jongeren. De studenten ontwikkelden De Prikkelwinkel. “Het is een fysiek spel voor scholieren en studenten”, zegt Chenoa Kuijt, een van de studenten van Social Work. “Je speelt een personage, krijgt een budget en gaat in drie ronden aankopen doen, waarbij de prijsprikkels en de tijdsdruk toenemen. Daarna volgen reflectiemomenten: wat heb je waarom gekocht.”