Referentie PCPO Westland

Goed leiderschap begint bij jezelf

De Persoonlijke Lijn van Penta Nova

Goed leiderschap ontstaat niet alleen door kennis of vaardigheden, maar vooral door te weten wie je bent: wat jou drijft, welke waarden je richting geven en hoe jij je verhoudt tot anderen. Bij Penta Nova, de Academie voor schoolleiderschap, is dát het uitgangspunt. We streven bij het opleiden van schoolleiders naar authentiek leiderschap. Student Esther Vreugdenhil, bestuurder Myrte van Staalduinen en coach Anouk van Nunen vertellen waarom de persoonlijke lijn zo’n krachtig fundament is voor authentiek leiderschap en een essentieel onderdeel vormt van deze opleidingen.

"Je brengt jezelf altijd mee" -  oud student Esther Vreugdenhil over persoonlijke groei

Esther stapte over van leidinggevende in de Zorg- en welzijnssector naar schoolleider in het basisonderwijs. Tijdens haar opleiding bij Penta Nova ontdekte ze de waarde van de persoonlijke lijn. “Je denkt dat je kunt leunen op je ervaring, maar in een nieuwe context moet je opnieuw zoeken: hoe verhoud ik me tot deze rol?”

In vijf leerkringen en vier coachgesprekken ging ze met haar groep én coach Anouk de diepte in. “Je deelt niet alleen kennis, maar ook je kwetsbaarheden. Dat schept verbinding.” Tijdens haar leerreis stapte ze over naar een nieuwe school, waar ze door omstandigheden halverwege de opleiding waarnemend directeur werd. “Dat was een enorme switch, maar ook een prachtige kans.”

Het moodboard dat ze voor de opleiding maakte laat zien hoe ze gegroeid is, van leidinggevende naar vakbekwaam schoolleider. Haar motivatie? “Ik wil bijdragen aan passend en inclusief onderwijs, omdat ik als ouder zie hoe belangrijk dat is! De opleiding is intensief, maar je krijgt zoveel terug. Je leert niet alleen een vak, je leert jezelf opnieuw kennen.”

"Je kunt pas leidinggeven aan anderen als je jezelf goed kent" - bestuurder Myrte van Staalduinen over leiderschap

Bestuurder Myrte ziet dagelijks hoe waardevol de persoonlijke lijn is voor haar organisatie PCPO Westland. Ze biedt bewust leerplekken aan voor toekomstige directeuren. “Studenten nemen nieuwe perspectieven mee terug de organisatie in. Dat zet niet alleen henzelf, maar de hele omgeving in de lerende stand,” legt Myrte uit. Ze stimuleert medewerkers daarom om zich te blijven ontwikkelen. “Het gaat erom talent te herkennen en te laten groeien, zodat we weer nieuwe leiders voortbrengen.”

Binnen PCPO Westland werkt ze aan een cultuur waarin leren centraal staat: informele leergroepen, een jaarlijkse tweedaagse en ruimte om fouten te maken. “Het gaat niet om perfectie, maar om leren.” Ze laat zich hierbij inspireren door Brené Brown: leiderschap vanuit moed, kwetsbaarheid en lef. “Ik gun leiders dat zij de moed in zichzelf vinden zodat ze de arena durven instappen.” 

Penta Nova biedt precies die veilige ruimte: “Je mag er kwetsbaar zijn en fouten maken. Leiderschap gaat uiteindelijk altijd over jezelf en je eigen ontwikkeling. Je kunt pas leidinggeven aan anderen als je jezelf goed kent.”

De kracht achter ontwikkeling - coach Anouk van Nunen over de persoonlijke lijn

Coach Anouk begeleidt studenten binnen de persoonlijke lijn en ziet dagelijks hoe diepgaand deze ontwikkeling is. “Leiderschap begint altijd bij weten wie je als persoon bent,” legt ze uit. “Wat jou drijft, hoe je reageert onder druk en welke waarden je richting geven: dat bepaalt hoe je handelt in de praktijk.”

In leerkringen werken studenten met bronnen zoals Mijn Binnenste Buiten, Krachtgericht coachen en Taal van transitie. Theorie is daarbij slechts het startpunt. “De echte ontwikkeling ontstaat wanneer studenten onderzoeken wat ze voelen, wat het effect van hun handelen is op anderen en welke patronen daarin zichtbaar zijn. Uiteindelijk moet dit leerproces opleveren dat ze effectief gaan handelen in hun rol als schoolleider.”

De leerkringen zijn bewust klein en ingericht op leren met en van elkaar.
“Studenten fungeren als critical friends. Ze geven elkaar feedback, reflecteren op elkaars ontwikkelverslagen en nemen soms zelf onderdelen van bijeenkomsten over. Hierbij onderzoeken ze hun eigen handelen. Daarmee oefenen ze direct vaardigheden die ze later als schoolleider nodig hebben.”

In coachgesprekken wordt het nog persoonlijker. “Daar komen de vragen naar boven die er echt toe doen,” vertelt Anouk. “Wat houdt je tegen, wat wil je anders doen? Welke stappen wil je zetten?” Gaandeweg verschuift Anouks rol: studenten nemen steeds meer verantwoordelijkheid voor hun eigen ontwikkeling én die van hun critical friend.

Wat haar het meest raakt, is de bevlogenheid van de studenten. “Het zijn professionals die stevig in hun schoenen staan en bereid zijn om opnieuw te kijken naar hun overtuigingen en gedrag. Dat levert de meest authentieke leiders op: mensen die vanuit hun waarden werken en in staat zijn anderen mee te nemen.”

Waarom de persoonlijke lijn het verschil maakt

Bovenstaande verhalen laten zien dat de persoonlijke lijn het fundament van authentiek leiderschap is. Studenten ontdekken hun innerlijk kompas, leren hun waarden herkennen en geven van daaruit stevig en betekenisvol leiding.

Myrte en Esther
PCPO Westland

Terug naar In het kort