MediaNumeric Academy versterkt mediageletterdheid bij studenten en professionals

Het digitale medialandschap ontwikkelt zich razendsnel, de informatiestroom is eindeloos en de vorm constant in verandering. Het risico op misinformatie, door bijvoorbeeld AI, wordt steeds groter. Om ons daarvan bewuster te maken wil Hogeschool Inholland met de MediaNumeric Academy studenten én professionals leren kritisch naar data te kijken, laten zien hoe je data verzamelt en analyseert, en hoe je data verwerkt in je eigen communicatie of storytelling.

For the English version, click here

Vanuit het Nederlands instituut voor Beeld en Geluid leefde de vraag naar wat de huidige situatie rondom data en media geletterdheid is. Natalia Berger, onderzoeker aan het lectoraat Inclusion and the Creative Industries van Inholland pakte deze vraag op samen met partners uit het werkveld en universiteiten in Frankrijk, Polen en Estland. Gezamenlijk startten zij het onderzoeksproject MediaNumeric, een mooi Erasmus+ project, waarin Inholland als kennis- en als opleidingspartner heeft meegewerkt. Onderwijs en onderzoek kwamen in dit project perfect samen en dat leverde, naast het onderzoeksrapport en whitepapers, de MediaNumeric Academy op. Susannah Montgomery, onderzoeker bij het lectoraat Media, Technologie and Society, is vooral bij de totstandkoming van de Academy betrokken. “Mijn rol was om gesprekken te voeren met het werkveld en met studenten, en dat vervolgens vertalen in de cursus met een duidelijke structuur, heldere teksten, activiteiten en het integreren van de bijdrages van experts.”

Bekwamen in mediageletterdheid
De cursus van MediaNumeric Academy is volgens Natalia hard nodig in deze tijd. “We moeten leren hoe om te gaan met data en ons bekwamen in mediageletterdheid. Het is net zoals lezen, schrijven en rekenen een vereiste, omdat de invloed van online informatie niet te stoppen is. Het is daarom nodig dat je die informatie op waarde kunt schatten. En als professional is het daarnaast belangrijk dat je weet hoe je betrouwbare data verzamelt en moet interpreteren.” Toch merkt Natalia dat (aankomende) professionals vaak wat minder hebben met het verzamelen en analyseren van data. “Maar als zij op hun beurt informatie gebruiken, en dat op een verkeerde manier doen, bestaat er een grote kans op misinformatie. Je moet daarom een beetje verstand hebben van datagedreven technologieën. En daarvoor hoef je echt geen statisticus te zijn”, zegt Natalia.

Geknoei met cijfers
Didi Baas, student Creative Business aan Inholland, heeft een trainingsweek gevolgd tijdens een MediaNumeric Winter school in Warschau. De in totaal drie trainingscycli vormden mede de basis voor de ontwikkeling van de Academy. “Veel cijfers, tabellen en grafieken lijken wetenschappelijk en we nemen ze daarom vaak voor waar aan, maar sinds de cursus ben ik me er pas echt van bewust hoeveel er geknoeid wordt met cijfers. Neem bijvoorbeeld een onderzoek met honderd respondenten. Je kunt dat niet vertalen naar alle Nederlanders, maar dat gebeurt vaak wel.” Het valt Didi vooral op dat de context waarin bijvoorbeeld cijfers worden weergegeven vaak onjuist is. “Ik kijk nu echt anders naar het nieuws. Zo ga ik niet meer uit van één bron, trek ik minder snel conclusies en kijk ik genuanceerder en kritischer naar wat er in de media verschijnt.”

Academy gratis toegankelijk
Inmiddels staat de MediaNumeric Academy al even online en wordt er veel gebruikt van gemaakt door studenten en professionals binnen en buiten Inholland, die zich bezighouden met communicatie. “Eigenlijk is data- en mediageletterdheid voor iedereen belangrijk”, vindt Susannah. “Zeker omdat we leven in een wereld waarin steeds meer dingen zich online afspelen. Dat is ook de reden dat deze gratis Academy voor iedereen toegankelijk is. Maar voor ons ligt de focus op onze studenten, nog voor zij aan hun werkzame leven gaan beginnen. Zij hebben kennis en vaardigheden nodig om in dit digitale landschap goed te kunnen navigeren, maar zich daar ook zeker in te voelen. Daarmee geven we ze een basis om verantwoordelijke en ethische beslissingen te kunnen nemen.” 

Zorgen dat informatie klopt
Didi is het daar volmondig mee eens. “Bij creative business denken sommige studenten dat het kunnen verzamelen en analyseren van informatie niets voor hen is, maar als je bijvoorbeeld in marketing gaat werken, krijg je net zo goed met cijfers te maken.” En Didi heeft nog een reden waarom ze vindt dat zelfs iedere opleiding hier aandacht aan moet besteden: “Nu duikt iedereen op AI, maar AI baseert zich op informatie dat al eerder is verschenen. En klopt die informatie eigenlijk wel, want iedereen kan informatie op internet zetten. Je moet dus zelf data kunnen zoeken en analyseren om te weten dat wat je schrijft of maakt ook echt klopt. En dat wordt in de toekomst alleen maar belangrijker.”

Voor alle studenten belangrijk
Momenteel krijgen vooral studenten van de opleiding Creative Business deze cursus aangeboden als extra optie in hun curriculum. Maar de bedoeling is dat dit een vaster onderdeel gaat worden van deze studie. Het liefst ziet Natalia dat alle studenten van Inholland op z’n minst een deel van deze basis meekrijgen. “Misleiding en misinformatie is van alle tijden, alleen nu kan het zich gemakkelijk en razendsnel verspreiden. Iedereen kan content maken en delen. Je wordt er zelfs mee overspoelt en daarom is data- en mediageletterdheid zo belangrijk.”

Mindset creëren
“En juist omdat ontwikkelingen zich zo snel opvolgen, willen we met de cursus vooral een mindset teweegbrengen”, voegt Susannah eraan toe. “Dat, als je te maken krijgt met nieuwe ontwikkelingen in AI, je genoeg vertrouwen hebt om daarmee om te kunnen gaan. Dat je kritisch kunt en blijft nadenken, en een basis hebt waar je op kunt terugvallen.” Susannah droomt al van een MediaNumeric Academy 2.0. “We hadden net een grove lijn uitgezet voor de cursus, toen ChatGPT opkwam. En AI is een hot topic. Ik zie deze cursus dan ook als iets levends en niet iets dat ooit af zal zijn.” Natalia weet dat de partners uit het MediaNumeric project ook graag een vervolg willen, maar hoe is nog niet concreet. “Maar sponsoren mogen zich melden”, grapt Natalia.