Terugblik Koffie met AI, april 2026: AI-avatars in het onderwijs
Wat zijn AI-avatars en wat kunnen ze betekenen voor ons onderwijs? Die vraag stond centraal tijdens de april 2026-editie van ‘Koffie met AI’. Collega’s van verschillende opleidingen en diensten deelden concrete voorbeelden van hoe zij AI-avatars inzetten. Van een docent die een eigen AI-avatar heeft ontwikkeld voor efficiënte kennisclips tot virtuele trainingsacteurs en studievoorlichters: de mogelijkheden zijn groot.
Koffie met AI is een maandelijkse online sessie van het team AI & onderwijstechnologie van het Center for Teaching & Learning (CTL) van Inholland. In korte, interactieve bijeenkomsten verkennen we samen praktische toepassingen van AI en wisselen we ervaringen uit. Deze editie draaide volledig om didactische inzet van AI-avatars.
Kennisclips maken met een AI-avatar
Lars Boom (Ad Facilitair Eventmanagement) experimenteert binnen een EdTech-experiment met een AI-avatar van zichzelf. Met behulp van AI heeft software op basis van zijn eigen beeld- en geluidsmateriaal een digitale versie van hem gemaakt. Om een kennisclip te maken, hoeft Lars nu alleen een tekst en slides aan te leveren; de software genereert een video waarin zijn avatar de uitleg geeft. En dat levert winst op: kennisclips zijn sneller te maken en eenvoudig aan te passen als de inhoud wijzigt.
Studenten moesten in het begin wel wennen aan de avatar, bijvoorbeeld aan kleine haperingen in ‘Lars’ zijn bewegingen of stem. Lars benadrukte dan ook het belang van studenten meenemen in het proces: het moet voor hen duidelijk zijn dat ze naar een AI-avatar kijken en niet naar hun eigen docent.
Ook privacy en informatiebeveiliging zijn uiteraard heel belangrijk. Omdat Lars werkt met zijn eigen beeld en stem, worden de voorwaarden van de leverancier binnen het EdTech-experiment zorgvuldig getoetst en vergeleken met alternatieven.
Waar Lars koos voor een AI-avatar van zichzelf, experimenteerde de opleiding Social Work, onder leiding van Brio de Groen, juist met ‘standaard’ AI-avatars. Zo hebben zij AI-avatars ingezet om uitlegvideo’s te maken voor hun keuzeonderwijs. De opleiding bepaalt de inhoud; de software maakt daar vervolgens een aansprekende video van voor studenten.
De AI-avatar als virtuele trainingsacteur
Ingrid Kuijper (MBRT) en Hans Rader (Pabo/BDB) lieten zien hoe AI-avatars kunnen fungeren als virtuele trainingsacteurs. Studenten oefenen hiermee lastige gesprekken, zoals een gesprek met een gespannen patiënt (zie foto bovenaan) of met een ouder met zorgen.
Studenten oefenen die lastige gesprekken nu vaak vooral met elkaar. Dat is waardevol, maar benadert niet altijd de praktijk. Trainingsacteurs zijn bovendien kostbaar. AI-avatars bieden hier een aanvulling: studenten kunnen veilig, onbeperkt en op hun eigen moment oefenen en krijgen persoonlijk feedback op hun eigen prestaties.
Kort gezegd werkt het als volgt: de AI-avatar krijgt een rol (bijvoorbeeld die van gespannen patiënt) en duidelijke instructies via een uitgebreide prompt. De student start vervolgens met een casusbeschrijving en gaat dan het gesprek aan met de avatar. De avatar gebruikt AI om vervolgens passend te reageren op wat de student heeft gezegd. . Na afloop van het gesprek krijgt de student feedback op zijn of haar prestaties. Ingrid en Hans legden uit dat doordachte didactische inzet van de AI-avatars heel belangrijk is, evenals goede instructies voor de AI-avatars.
Meer weten over AI-avatars als virtuele trainingsacteurs? Lees dan ook dit interview met collega’s Garmt Meulendijks (Pabo) en Noor Honders (Ad PEP) of probeer het zelf uit op de CTL-leeromgeving AI op Moodle (Gesprekstraining en communicatie --> Meta-Skills en DialogueTrainer). Op deze Moodle-pagina (voorheen de AI-campus) vind je ook veel andere informatie over AI en onderwijs.
Een digitale studievoorlichter: Indy
Marketingcommunicatieadviseur Stephanie Terpstra presenteerde tot slot Indy: een virtuele student en studievoorlichter voor Creative Business. Tijdens Open Dagen kunnen studiekiezers deze AI-avatar direct vragen stellen.
Maar ook daarna blijft Indy beschikbaar en dat is misschien wel de grootste kracht ervan. Open dagen zorgen vaak voor een informatie-overload bij studiekiezers, terwijl vragen juist later opkomen. Indy is gevoed met informatie uit de studiegids en opleidingsspecifieke bronnen en helpt studiekiezers dus gericht en interactief. Zo ondersteunt zij studenten en docenten, tijdens én na de open dag; een slimme aanvulling voor de opleiding dus.
Kansen en aandachtspunten
Deelnemers aan deze Koffie met AI-sessie zagen duidelijke kansen voor AI-avatars in het onderwijs. Tegelijkertijd zijn er zorgen, vooral over privacy en dataveiligheid. Binnen Inholland heeft dit nadrukkelijk aandacht. Het Programma AI volgt ontwikkelingen op dit gebied actief en deze onderwerpen komen ook terug in de Inholland-waarden en richtlijnen voor verantwoord AI-gebruik.
Ook verkennen we een andere route: het werken met docent-ontworpen didactische chatbots. Daar gaan we dieper op in tijdens de volgende editie van Koffie met AI op maandag 8 juni.
Wil je meedenken of aansluiten? Je bent van harte welkom. Sluit je aan bij het CTL Leernetwerk AI & Onderwijstechnologie om de uitnodigingen voor de volgende sessies te vinden en de vorige edities terug te kijken.
Dit verhaal is een mooi voorbeeld van wat het Center for Teaching & Learning (CTL) wil versterken: ruimte maken om samen te leren, te experimenteren en onderwijs betekenisvoller te maken. En het draagt bij aan het waarmaken van onze studentbelofte 'leren door te doen, samen met anderen' uit de visie op onderwijs en aan het realiseren van de kaders voor toetskwaliteit uit de visie op toetsing.