'Toerisme met focus op de mens in plaats van de massa'
Nieuwe PD-kandidaat Veroniek Maat zet zich in voor toegankelijk reizen
Nog even en de kerstvakantie breekt aan. Voor veel mensen een zorgeloze tijd om er eens op uit te trekken. Maar zo zorgeloos is zo’n trip niet voor mensen met een beperking. Want hoe toegankelijk zijn de bestemmingen, de plekken van overnachting en het vervoer er heen? Veroniek Maat had jarenlang een reisorganisatie om te werken aan toegankelijkheid en inclusie. Nu zet ze zich hiervoor in als professional doctorate (PD).
Veroniek volgde een studie in toerisme aan de Wageningen University en liep daarvoor stage in Nieuw-Zeeland. Ze kwam daar in contact met een hoogleraar die onderzoek deed naar toegankelijkheid van toerisme, waarop Veroniek zich afvroeg waarom het onderwerp niet aan bod kwam in haar studie. “Mensen met een beperking hebben niet alleen te maken met obstakels in het reizen, er is ook weinig of geen informatie over hoe toegankelijk een reis of bestemming is, waardoor ze niet weten waar ze aan toe zijn.” Terug in Nederland liet het vraagstuk haar niet meer los. Ze schreef er blogs over en zette een gespecialiseerde reisorganisatie op: Accessible Travel Netherlands.
Verplichting tot inclusie
Na tien jaar stopte Veroniek als ondernemer. Nu is het Veronieks missie als PD-kandidaat om reisorganisaties te bewegen meer te doen aan toegankelijkheid. “Je hebt twee soorten aanbieders”, zegt ze. “Er zijn specialisten die zich puur richten op aangepaste reizen. Daarnaast zijn er de reguliere reisorganisaties die nagenoeg niets op dit vlak bieden. Daar zit een groot gat tussen voor mensen die aanlopen tegen de relatief dure aangepaste reizen. Ik wil de reguliere reisbranche bewust maken van de morele en juridische verplichting inclusiever te zijn. Daarnaast is het economisch ook slim om reizen inclusiever te maken; veel potentiële reizigers blijven nu thuis.”
Nationaal beleid
Doel van Veronieks PD-onderzoek is om het aanbod van algemene reisorganisaties inclusiever te maken en de gespecialiseerde aanbieders te ondersteunen bij professionalisatie. “Belangrijk is dat er meer samenwerking tussen beide soorten organisaties ontstaat zodat het ‘gat’ in het aanbod voor mensen met een beperking verdwijnt.” Veroniek heeft daarvoor verschillende interventies op het oog. “Op macroniveau gaat het om nationaal beleid waarbij ik me onder meer richt op het ministerie van Economische Zaken en brancheorganisatie ANVR.”
Sinds dit studiejaar is het profiel van de opleiding Tourism Management aangepast met oog voor regeneratief, smart én inclusief toerisme
Reisorganisaties en reizigers
Veroniek zal ook samenwerken met enkele reisorganisaties om samen met het ANVR-Platform Aangepaste Vakanties te werken aan bewustwording en voorlichting, bijvoorbeeld door e-learning. Daarnaast zet ze zich in voor kennisontwikkeling van organisaties van aangepaste reizen. “Uiteraard richt ik me ook op reizigers zelf”, zegt ze. “In focusgroepsessies zoom ik in op hun individuele problemen met reizen en de emoties richting de reisbranche.”
Aangepaste opleiding
Studenten Tourism Management van Inholland krijgen een rol in het onderzoek. “Sinds dit studiejaar is het profiel van de opleiding aangepast met oog voor regeneratief, smart én inclusief toerisme. Studenten krijgen onder meer gastcolleges van experts en gaan op excursie om de toegankelijkheid van bijvoorbeeld een hostel of een evenementenlocatie te beoordelen. Zo raken zij bewust van het onderwerp en pakken ze het met kennis van zaken op als ze er later in de branche mee te maken krijgen of willen aankaarten.”
Veel mensen kennen het probleem niet van mensen met een beperking. Maar als je het eenmaal wel ziet kun je het daarna niet meer niet zien.
Systemisch co-design
In afstemming met het lectoraat New Urban Tourism werkt Veroniek nu al aan een boek met de bedoeling bij te dragen aan de bewustwording bij professionals. Het beschrijft ook tools om werk te maken van een toegankelijk reisaanbod. “Het is op zichzelf een interventie waarvan ik het effect in mijn PD-onderzoek wil onderzoeken.” In haar onderzoeksaanpak volgt ze de methode van design thinking. “Het begint bij het definiëren van het kernprobleem, daarna bedenk ik met de betrokkenen interventies, die ik vervolgens ga testen. Het is een voorbeeld ook van systemisch co-design waarin we in een learning community van beleidsmakers, reisorganisaties en mensen met een beperking de zaken die spelen op macro-, organisatie- en individueel niveau samenbrengen.”
Mens in plaats van massa
Het feit alleen al dat de verschillende mensen in de learning community samenkomen zou je een interventie kunnen noemen en een stap naar bewustwording. “Veel mensen kennen het probleem niet van mensen met een beperking. Maar als je het eenmaal wel ziet kun je het daarna niet meer niet zien. Mijn hoop is gericht op de transitie die het toerisme nu al doormaakt met meer focus op de mens in plaats van de massa. Daar hoort toegankelijk reizen bij voor iedereen.”
Meer weten? Lees hier meer over het onderzoek van Veroniek.
Inholland levert een bijdrage aan oplossingen voor complexe maatschappelijke vraagstukken vanuit onderwijs en onderzoek in nauwe samenwerking met de beroepspraktijk. Professional doctorates (PD), een nieuwe praktijkgerichte vorm van promotieonderzoek binnen het hbo, geven een impuls aan deze ontwikkeling. Door te investeren in PD-kandidaten verbreden en verdiepen we ons praktijkgerichte onderzoek en zorgen we dat onze studenten nog beter op de hoogte zijn van de laatste ontwikkelingen in de beroepspraktijk. Daarnaast sluiten we met onderzoek en onderwijs nog beter aan op de behoefte op de arbeidsmarkt aan hoogopgeleide onderzoekende professionals die het verschil kunnen maken in complexe praktijkvraagstukken.
Vanuit Inholland doen we mee aan een aantal thema’s in de landelijke pilot van de professional doctorates. Zo doet PD-kandidaat en associate lector Roos Gerritsma onderzoek naar duurzamer toerisme in Amsterdam, docent chemie Jasmijn Ruijgrok onderzoekt hoe we polymeren die we gebruiken voor de energietransitie duurzaam kunnen recyclen en onderzoeker Kim Spierenburg onderzoekt klimaatverandering vanuit gedeelde verhalen. Verder verdiept onderzoeker Zinzi Wits zich in de vraag hoe energie-ecosystemen vorm kunnen krijgen, doet Tjitske Wijzenbeek onderzoek naar mondgezondheid bij jongvolwassenen, onderzoekt Winne Kramer een betere behandeling van Korsakov, zet Veroniek Maat zich met haar PD-traject in voor toegankelijk reizen. Kunstenaar-onderzoeker Jacco Gardner onderzoekt hoe AI gebruikt kan worden om tot nieuwe vormen van audiovisuele expressie te komen, Daniëlle Leentjens wil met haar PD bijdragen aan ethisch verantwoorde technologie en Sietske Klooster ontwikkelt belichaamd systemisch co-design waarmee ook andere veranderprofessionals kunnen werken.
Ik ben zelf in 1999 aan de NHTV afgestudeerd met mijn eindscriptie over toegankelijkheid, en heb veldwerk gedaan in Spanje. Ik ben in Spanje gebleven en woon al meer dan 20 jaar in Valencia. Ik heb mijn eigen bedrijf opgezet: Adaptamos Group, voor het toegankelijk maken van het toeristisch product: Hotels, stranden, routes, musea etc. Het is ook in Spanje een heel moeilijk en langzaam proces, en hoewel er wetgeving is, wordt deze vaak niet opgevolgd. Ik vind het goed te horen, dat je er via de basis mee bezig gaat: tijdens de studie. Heel veel succes, en als ik je met iets kan helpen, laat het me weten.