Connected Creativity

Het doel van Connected Creativity

Connected Creativity was een onderwijsprogramma waarin we studenten hielpen bij het ontwikkelen van creatieve vaardigheden die essentieel zijn voor complexe vraagstukken uit de praktijk. Dit is belangrijk, omdat hedendaagse vraagstukken in bijvoorbeeld ontwerp, technologie, business en maatschappelijke innovatie, vragen om professionals die onzekerheid verdragen, nieuwe perspectieven openen en effectief samenwerken in diverse en vaak hybride contexten. 

Met Connected Creativity speelden we in op deze behoefte door studenten te helpen hun persoonlijke creativiteit te verdiepen en te verbinden aan collectieve innovatiekracht. We ontwikkelden hun vermogen om niet alleen individueel creatief te denken, maar ook om creativiteit productief in te zetten in samenwerking met anderen en in relatie tot hun omgeving. Zo bereidden we hen voor op een beroepspraktijk waarin creativiteit geen individuele eigenschap is, maar een relationele en contextgebonden vaardigheid.

Hoe pakten we dit onderzoek aan?

We ontwikkelden een hybride onderwijsprogramma waarin ervaringsgericht leren centraal staat. In een reeks fysieke en online bijeenkomsten lieten we studenten van Creative Business Minors, Labs en programma’s werken aan creatieve vraagstukken die vragen om reflectie, experiment en samenwerking. Zoals: "Welke technieken kan ik toepassen aan mijn creatieve proces om mijn denkproces te versterken?" Of: "Hoe kan ik mijn creatieve processen en visie overbrengen aan anderen?”

We maakten daarbij gebruik van kunstgebaseerde en embodied learning-methoden, waarmee studenten leerden ervaren hoe creativiteit ontstaat in de wisselwerking tussen lichaam, denken en zintuiglijke waarneming. Tegelijk stimuleerden we studenten om hun eigen creatieve houding te onderzoeken en te versterken, bijvoorbeeld door te werken aan nieuwsgierigheid, intuïtie, veerkracht en creatieve moed.

Daarnaast brachten we individuele ontwikkeling expliciet in verbinding met het collectief. Studenten oefenden met samenwerkende creativiteit in de vorm van drama-oefeningen en systeemopstellingen, en ontdekten zo hoe persoonlijke expressie kan bijdragen aan gezamenlijke innovatie. 

Tot slot verbreedden we het perspectief door creativiteit te plaatsen in relatie tot de meer-dan-menselijke wereld: natuur, technologie en de bredere ecosystemen waarin studenten opereren. Zo benaderden we creativiteit als een participatieve praktijk die ontstaat in interactie met anderen en met de wereld om ons heen.

Wat zijn de resultaten?

Op studentniveau vergroten we met Connected Creativity het vertrouwen in het eigen creatieve vermogen en verminderden we de angst om risico’s te nemen. Studenten leerden gestructureerde creatieve methoden toepassen en ontwikkelden competenties als nieuwsgierigheid, intuïtie, veerkracht en samenwerkende creativiteit. Deze ontwikkeling kreeg vorm in reflectieverslagen en persoonlijke Creative Vision-verklaringen, aangevuld met concrete uitwerkingen zoals resilience maps, flow-ontwerpen en herstelrituelen. Door het werken met de Critical Response Process-methode versterkten studenten bovendien hun feedbackvaardigheden.

Op onderwijskundig niveau resulteerde het project in een overdraagbaar en gevalideerd curriculum voor het onderwijzen van creativiteit in het hoger onderwijs. Het programma leverde inzicht in de effectiviteit van kunstgebaseerde en hybride didactiek, ondersteund door rubrics, leermanalyses en gedocumenteerde best practices.

Op instellingsniveau droegen we met Connected Creativity bij aan onderwijsinnovatie binnen Inholland door de ontwikkeling van een modulair lesonderdeel dat in meerdere opleidingen inzetbaar is. Docenten kregen toegang tot nieuwe didactische werkvormen en studenten ervaarden meer betrokkenheid door de sterke nadruk op ervaringsgericht leren.

Op onderzoeksniveau genereerden we met het project kennis over de ontwikkeling van creativiteit bij diverse studentgroepen en over de werking van specifieke interventies. Deze inzichten vormden de basis voor publicaties en voor vervolgonderzoek binnen een Design-Based Research-aanpak.

Wat is het belang voor het onderwijs?

Met het programma Connected Creativity spelen we in op een belangrijk tekort binnen het hoger onderwijs: het systematisch ontwikkelen van creatief vermogen. Hoewel creativiteit steeds vaker wordt erkend als essentieel voor innovatie, aanpassingsvermogen en professioneel succes, ontbrak in de meeste curricula een gestructureerde aanpak.

Dit programma biedt een onderbouwde didactiek waarmee we creativiteit kunnen onderwijzen als een ontwikkelbare vaardigheid in plaats van een aangeboren talent. Het programma heeft waarde voor meerdere disciplines: bedrijfskundestudenten leren ondernemend denken en kansen herkennen, terwijl ontwerpstudenten veerkracht ontwikkelen door creatieve uitdagingen aan te gaan.

De hybride opzet combineert de waarde van fysieke aanwezigheid en embodied learning met de flexibiliteit van online onderwijs. De kunstgebaseerde aanpak biedt een alternatief voor puur cognitieve leermethoden en verbindt hoofd en hart.

Docenten hebben dankzij het programma een overdraagbaar raamwerk met lesplannen, theoretische onderbouwing en beoordelingsstrategieën. Doordat we psychologie, neurowetenschap en kunsteducatie integreerden, ontstond een compleet model dat ook door andere onderwijsinstellingen kan worden toegepast.

Creativiteit wordt behandeld als een leerbare competentie met concrete deelvaardigheden (nieuwsgierigheid, intuïtie, veerkracht, moed, samenwerking, flow), waardoor creatieve ontwikkeling meetbaar en overdraagbaar wordt.

Verwachte impact

Dankzij dit programma verwachten we dat afgestudeerden in staat zijn om:

• met ambiguïteit en complexiteit om te gaan;
• creatieve samenwerking in diverse teams te faciliteren;
• gestructureerde creatieve processen toe te passen op zakelijke uitdagingen;
• technologie strategisch te integreren in creatieve werkprocessen;
• innovatie te leiden met veerkracht en moed.

Hoe werd het werkveld betrokken?

In het programma Connected Creativity integreerden we perspectieven uit de praktijk via ondernemerschapsgericht onderwijs, realistische creatieve opdrachten en casestudy’s van bedrijven als Pixar, IDEO, Apple en Patagonia. Studenten onderzochten hoe deze organisaties creatieve processen en feedbacksystemen toepassen in professionele contexten en leren van de werkwijzen van toonaangevende kunstenaars en ondernemers.