Professionele besluitvorming met AI in de GGZ

Het doel van het project

De geestelijke gezondheidszorg (GGZ) staat voor grote uitdagingen. De zorgvraag neemt toe, terwijl professionals te maken krijgen met complexe problematiek en hoge werkdruk. Tegelijkertijd biedt kunstmatige intelligentie (AI) kansen om zorgprocessen en professionele besluitvorming te ondersteunen. Hoewel AI kan bijdragen aan betere diagnostiek, gepersonaliseerde zorg en efficiëntere werkwijzen, sluiten veel toepassingen nog onvoldoende aan bij de dagelijkse praktijk van professionals en cliënten.

Dit onderzoek verkent hoe AI op een verantwoorde en bruikbare manier kan bijdragen aan de professionele besluitvorming van verpleegkundigen en sociaal werkers in de GGZ. We brengen in kaart welke AI-tools van meerwaarde kunnen zijn in verschillende situaties in de GGZ en hoe deze adequaat kunnen worden ingezet. Het gaat om AI-tools die kunnen ondersteunen bij het maken van een keuze, dus bij de professionele besluitvorming. Denk aan toepassingen die zijn gebaseerd op richtlijnen, protocollen en wetenschappelijke kennis en die kunnen helpen bij het afwegen van handelingsopties.

Daarnaast onderzoeken we hoe verpleegkundigen, sociaal werkers en ervaringsdeskundigen deze toepassingen beoordelen en welke kansen, risico's en voorwaarden zij zien voor gebruik in de praktijk.

Met dit onderzoek brengen we in kaart hoe AI op een verantwoorde en bruikbare manier kan bijdragen aan professionele besluitvorming in de GGZ.

Hoe pakt Inholland dit onderzoek aan?

Het project bestaat uit twee fasen. In de eerste fase onderzoeken we welke AI-tools bruikbaar kunnen zijn ter ondersteuning van de professionele besluitvorming van verpleegkundigen en sociaal werkers in de GGZ. We brengen bestaande initiatieven, onderzoeksprojecten en toepassingen op het gebied van AI in de GGZ in kaart, voeren een literatuur- en internetonderzoek uit en raadplegen experts uit het werkveld. Op basis van deze inzichten selecteren we de meest veelbelovende AI-tools voor verschillende GGZ-contexten.

In de tweede fase onderzoeken we hoe verpleegkundigen, sociaal werkers en ervaringsdeskundigen deze toepassingen beoordelen. Met interviews en een online focusgroep onderzoeken we welke kansen, risico's, randvoorwaarden en behoeften zij zien bij het gebruik van AI in de praktijk.

Door deze perspectieven te combineren ontstaat inzicht in de mogelijkheden en voorwaarden voor een verantwoorde inzet van AI ter ondersteuning van professionele besluitvorming in de GGZ.

Wat is het belang voor het onderwijs?

Dit project draagt bij aan het toekomstbestendig opleiden van verpleegkundigen en sociaal werkers in de GGZ. Kunstmatige intelligentie speelt een steeds grotere rol in de gezondheidszorg. Daarom hebben toekomstige professionals kennis nodig van de mogelijkheden en beperkingen van AI en moeten zij leren om hier kritisch mee om te gaan. De inzichten uit dit onderzoek helpen studenten om AI-toepassingen beter te begrijpen en bewuste afwegingen te maken bij professionele besluitvorming.

De resultaten van het onderzoek vertalen we naar het onderwijs, zodat studenten en docenten kunnen kennismaken met de kansen, risico's en randvoorwaarden van AI in de GGZ. Daarmee leveren we met het project een concrete bijdrage aan het opleiden van professionals die voorbereid zijn op de toenemende toepassing van AI binnen de zorgpraktijk.

Hoe wordt het werkveld betrokken?

Binnen dit project werken we samen met GGZ-professionals, ervaringsdeskundigen, onderzoekers en experts op het gebied van AI in de geestelijke gezondheidszorg. Tot de praktijkpartners behoren Parnassia Groep, Amsterdam UMC, Hogeschool van Amsterdam en het Kennisplatform AI in de GGZ.

Via deze partners betrekken we professionals en ervaringsdeskundigen bij het onderzoek. Zo sluiten we aan bij actuele vraagstukken rond professionele besluitvorming, duurzame inzetbaarheid en de inzet van AI in de dagelijkse praktijk.

De inbreng van het werkveld helpt om kennis te ontwikkelen die aansluit bij de behoeften van de praktijk en toepasbaar is voor professionals. De impact van het onderzoek reikt verder dan de direct betrokken organisaties. We delen de resultaten, inzichten en geleerde lessen met praktijkpartners en via het Kennisplatform AI in de GGZ met een breed netwerk van zorgorganisaties, professionals en andere geïnteresseerden.

Wat zijn de (verwachte) resultaten?

Het onderzoek biedt inzicht in welke AI-tools bruikbaar zijn voor professionele besluitvorming door verpleegkundigen en sociaal werkers in verschillende situaties in de GGZ. Daarnaast maakt het zichtbaar welke kansen, risico's en voorwaarden professionals en ervaringsdeskundigen zien voor het verantwoord inzetten van AI in de praktijk.

De resultaten leiden tot een beter onderbouwd beeld van de mogelijkheden voor AI-gebruik binnen de GGZ. Ook bieden ze aanknopingspunten voor vervolgonderzoek en verdere ontwikkeling binnen het lectoraat GGZ-Verpleegkunde.

Het project levert ook concrete kennisproducten op, waaronder een infographic, een weblecture en een uitgewerkte interprofessionele lesopzet met docent- en studentinstructies.