Digitale geletterdheid
September 2021 t/m september 2025
Duur
Den Haag
Locatie
Het doel van Digitale geletterdheid
Digitale vaardigheden zijn inmiddels onmisbaar om mee te komen in de samenleving van vandaag en morgen. Ook in het hoger onderwijs gaat de inzet van technologie verder dan louter knoppen drukken. Daarom is het goed als onze (toekomstige) studenten en collega’s deze vaardigheden ontwikkelen, en daar ook de kans voor krijgen in hun onderwijs. Dit gaat om onderwijs op de hogeschool, maar feitelijk begint het al in het primair onderwijs.
Het doel van dit onderzoek van het lectoraat Teaching, Learning & Technology is dan ook om niet alleen te kijken naar digitale geletterdheid in het hoger onderwijs. We willen juist een betekenisvolle bijdrage leveren aan het ontwikkelen van digitale geletterdheid bij onze toekomstige studenten en collega’s. Dit doen we door zowel in het primair als het voortgezet onderwijs onderzoek te doen naar hoe we onderwijs kunnen (her)ontwerpen.
Hoe pakt Inholland dit onderzoek aan?
Als versneller voor innovatie wordt soms gebruikgemaakt van Open Leermaterialen. Scholen zijn dan zelf geen tijd of geld kwijt aan het ontwikkelen van kostbaar lesmateriaal. Ook geven zij vaak een uitgebreide lesbrief bij de materialen.
Het lectoraat Teaching Learning & Technology doet onderzoek naar de rol van deze Open Leermaterialen in de vormgeving van digitale geletterdheid. Zijn Open Leermaterialen inderdaad de beoogde versneller? Wat blijft ervan over in de praktijk?
De doelgroep bestaat uit docenten van de Pabo in het hoger onderwijs en leerkrachten in het primair onderwijs. We hopen hen inzicht te bieden in de bevindingen uit ons onderzoek naar dit thema. We streven ernaar dat zij ons benaderen bij eventuele (onderzoeks)vragen.
"Als de juf al niet in Teams komt, hoe gaat de klas dat dan doen?"
- Directeur basisschool in de Randstad, 2022
Wat is het belang voor het onderwijs?
Digitale technologie verweeft zich in ons dagelijks leven. Het heeft impact op de manier waarop we consumeren, relaties onderhouden, onze financiën regelen en onze vrije tijd besteden. Ook beïnvloedt het de manier waarop we werken, informatie tot ons nemen en kennis verwerven.
Digitale vaardigheden zijn dus onmisbaar om mee te komen in de samenleving van vandaag en morgen. Toch zijn ongeveer vier miljoen Nederlandse burgers aangemerkt als niet-digitaal vaardig. Nu ook in het hoger onderwijs de inzet van technologie verder gaat dan louter knoppen drukken en meer de vorm krijgt van een ‘Personal Learning Environment (PLE)’, wordt digitale geletterdheid steeds belangrijker. We kunnen niet veronderstellen dat jongeren digitaal vaardig genoeg zijn om volledig vanzelf technologie te gebruiken voor het leren. Dit moeten we hen expliciet aanleren. En daar kunnen we niet vroeg genoeg mee beginnen. Dit dient dus al in het primair onderwijs een prominente plek te krijgen.
Wat zijn de (verwachte) resultaten?
Eerdere publicaties over dit thema hebben betrekking op de inzet van (mobiele) technologie in onder andere het basisonderwijs. Ook ons toekomstige onderzoek richten we op de ontwikkeling van digitale geletterdheid bij (toekomstige) studenten en collega’s. We zoeken daarin met name de verbinding met het primair onderwijs.
Onderzoeksprojecten gerelateerd aan Digitale geletterdheid
Publicaties van Digitale geletterdheid
Digitale geletterdheid in het primair onderwijs: kansen en uitdagingen met open leermaterialen
In het voorjaar van 2024 werden nieuwe conceptkerndoelen voor digitale geletterdheid gelanceerd. Deze doelen moeten leerlingen voorbereiden op een samenleving waarin digitale vaardigheden essentieel zijn. Toch staat de implementatie hiervan voor grote uitdagingen. Een gebrek aan...
Digitale geletterdheid in het primair onderwijs: kansen en uitdagingen met open leermaterialenIn zeven minuten bijgepraat over… Smartphone-gebruik in het hoger onderwijs: verbieden of toestaan?
Uit onderzoek naar het smartphonegebruik in het hoger onderwijs blijkt dat studenten vrijwel allemaal een smartphone mee naar de les hebben (Sumuer, 2021) en dat zij negatieve gevoelens ervaren als zij hun smartphone niet binnen bereik hebben (Wood et al., 2018). Hoewel je smartphones...
In zeven minuten bijgepraat over… Smartphone-gebruik in het hoger onderwijs: verbieden of toestaan?Didactief special Digitale geletterdheid
Leer kinderen kritisch omgaan met technologie, stellen Nynke Bos en Alexander van Deursen. Knoppenkennis staat aan de basis van digitale geletterdheid (dg), maar kritische vaardigheden zijn uiteindelijk belangrijker. Juist op dat vlak is de kansenongelijkheid groot.
Didactief special Digitale geletterdheidIn zeven minuten bijgepraat over… Open Leermaterialen, duurzame toegankelijke kennis
We maken op grote schaal steeds meer gebruik van digitale middelen en mogelijkheden in het onderwijs; de leeromgeving is digitaal, we toetsen digitaal, we communiceren digitaal en we ontwikkelen steeds meer digitale lesmaterialen. Kortom: onderwijs digitaliseert. Met de toename van...
In zeven minuten bijgepraat over… Open Leermaterialen, duurzame toegankelijke kennisIn zeven minuten bijgepraat over… AI-Geletterdheid
Vandaag de dag loopt de discussie over AI hoog op: wat betekent AI voor verschillende beroepen? Welke competenties zijn straks wellicht niet meer relevant en welke juist des te meer? En wat betekent AI voor het onderwijs? Hoog tijd dus om in het onderwijs aandacht te besteden aan het...
In zeven minuten bijgepraat over… AI-GeletterdheidIn zeven minuten bijgepraat over… Online Informatievaardigheden
Online-informatievaardigheden: we gebruiken ze de hele dag door. Bijvoorbeeld als we op internet naar nieuws, een vegetarisch recept of inspiratie voor een volgende reis zoeken. Hoewel het zoeken en vinden van informatie op het internet een alledaagse bezigheid is, blijkt toch dat het...
In zeven minuten bijgepraat over… Online InformatievaardighedenIn zeven minuten bijgepraat over… digitale geletterdheid
Per 2022 – 2023 is er een wettelijke opdracht dat scholen in het primair en voortgezet onderwijs digitale geletterdheid prioriteit krijgt om te worden opgenomen in het curriculum. Maar waarom is digitaal geletterd zijn zo belangrijk zelfs minister Wiersma hier recent een kamerbrief...
In zeven minuten bijgepraat over… digitale geletterdheidEducation in precarious times: a comparative study across six countries to identify design priorities for mobile learning in a pandemic
A comparative study of the effects of the pandemic across six countries, including The UK, Australia, Belgium, Cyprus, Ireland and The Netherlands. The authors outline 21 design principles for mobile learning, which is hoped will help us respond effectively in the uncertain present,...
Education in precarious times: a comparative study across six countries to identify design priorities for mobile learning in a pandemicDesigning & Evaluating Innovative Mobile Pedagogies
Deze poster geeft inzicht in de (voorlopige) belemmeringen en succesfactoren bij het ontwikkelen van een leergemeenschap op basis van een onderzoeksmatige samenwerking tussen onderzoekers, opleiders, leerkrachten en studenten van de Pabo. Aanleiding voor de onderzoeksmatige...
Designing & Evaluating Innovative Mobile PedagogiesVerkennend onderzoek naar de didactische inzet van mobiele technologie bij Atlant Basisonderwijs
Hoe wordt de breed geïmplementeerde mobiele technologie didactisch ingezet door leerkrachten en hoe kan deze inzet versterkt worden? Om op deze vragen antwoord te kunnen geven, hebben we een verkennend onderzoek uitgevoerd bij Atlant Basisonderwijs in de regio IJmond. Op basis van...
Verkennend onderzoek naar de didactische inzet van mobiele technologie bij Atlant BasisonderwijsVerkennend onderzoek naar de didactische inzet van mobiele technologie bij Stichting Fedra
Het doel van het verkennende onderzoek is om inzicht te krijgen in de huidige didactische inzet van de mobiele technologie door leerkrachten op de scholen en welke ondersteuningsbehoefte leerkrachten ervaren. Op basis van deze verkenning kunnen geïnformeerde beslissingen genomen...
Verkennend onderzoek naar de didactische inzet van mobiele technologie bij Stichting FedraHoe benutten leerkrachten van vijf basisscholen de didactische mogelijkheden van mobiele technologie
In het kader van het internationale project Designing & Evaluating Innovative Mobile Pedagogies (DEIMP) zijn een literatuurstudie en een verkennend onderzoek uitgevoerd. De focus binnen het project ligt op inzet van innovatieve didactische inzet van mobiele technologie in het...
Hoe benutten leerkrachten van vijf basisscholen de didactische mogelijkheden van mobiele technologieVerkennend onderzoek naar de didactische inzet van mobiele technologie bij de werkveldpartners van het DEIMP-project
Centraal staat de vraag van vijf basisscholen hoe de breed geïmplementeerde mobiele technologie didactisch wordt ingezet door leerkrachten en hoe deze inzet versterkt kan worden. Op basis van deze verkenning kunnen geïnformeerde beslissingen genomen worden ten aanzien van het...
Verkennend onderzoek naar de didactische inzet van mobiele technologie bij de werkveldpartners van het DEIMP-projectVerkennend onderzoek didactische inzet mobiele technologie
Deze posterpresentatie geeft informatie over het onderzoek bij vijf basisscholen in de regio Den Haag die wilden weten hoe mobiele technologie didactisch kan worden ingezet en hoe deze inzet door leerkrachten versterkt kan worden. Deze scholen participeerden als werkveldpartner in het...
Verkennend onderzoek didactische inzet mobiele technologieSupporting pedagogical ICT-competences
De lerarenopleiding speelt een belangrijke rol bij de voorbereiding van leraren in opleiding op het gebruik van technologie voor onderwijzen en leren. Uit de literatuur blijkt echter dat lerarenopleiders vaak moeite hebben om een doeltreffende ICT-integratie te modelleren. De...
Supporting pedagogical ICT-competencesDigitale technologie bedreigt kansengelijkheid
Zonder toegang tot de juiste technologie en structurele aandacht voor digitale geletterdheid in het onderwijs, zal de bestaande ongelijkheid worden versterkt. Dat betogen Gerton Cazemier en Machteld de Jong.
Digitale technologie bedreigt kansengelijkheid