Gelijk Gezond

Het doel van Gelijk Gezond

Basisscholen bieden een unieke kans om kinderen gezonde gewoontes aan te leren, los van hun thuissituatie. Schoolmaaltijdprogramma’s kunnen daarbij een belangrijke rol spelen. Uit onderzoek blijkt dat deze programma’s bijdragen aan voedingszekerheid, een gezonder voedingspatroon, het voorkomen van overgewicht en betere leerprestaties. Deze effecten zijn extra zichtbaar bij kinderen uit gezinnen met een lagere sociaaleconomische positie.

Tegelijkertijd is het voor veel scholen een uitdaging om voedingsaanbod te vinden dat past bij hun visie, leerlingen en beschikbare middelen. Gelijk Gezond ondersteunt vanuit praktijkgericht onderzoek de transitie naar een gezonder en gelijker voedingsaanbod op de kinderopvang en basisschool.

Samen met onder meer leerkrachten en leerlingen onderzoeken we:

• welk voedingsaanbod goed wordt gegeten door kinderen;
• hoe keuzevrijheid, de eetomgeving en afspraken invloed hebben op consumptie;
• hoe voedingsaanbod aansluit bij gezondheids- en duurzaamheidskaders;
• hoe nieuwe voedingstechnologieën kunnen bijdragen aan gezondere en duurzamere maaltijden;
• hoeveel voedsel wordt verspild en wat mogelijk is met reststromen;
• hoe draagvlak en gedragsverandering een rol spelen;
• praktijkvoorbeelden van gezonde en duurzame schoolmaaltijden;
• hoe educatie, voeding en beweging elkaar kunnen versterken.

Met deze kennis willen we scholen helpen gezonde voeding toegankelijk en haalbaar te maken voor iedere leerling.

Hoe pakt Inholland dit onderzoek aan?

Gelijk Gezond is een onderzoekslijn met verschillende projecten rond het aanbieden van gezonde voeding op de basisschool én het stimuleren van consumptie daarvan. Daarmee willen we bijdragen aan een gelijke en gezonde basis voor ieder kind.

We werken vanuit praktijkvragen en doen onderzoek samen met het werkveld, publieke gezondheidsorganisaties, andere kennisinstellingen en studenten.

Ook samenwerken aan gezonde schoolmaaltijden?

Op dit moment werken we aan vervolgaanvragen voor de volgende onderzoeken. Wil je bijdragen aan Gelijk Gezond? Neem dan contact op met Vera.

Kom in contact

Gezonde schoollunch (2024–2026)

In dit project onderzochten we welke factoren de consumptie van groenterijke lunchmaaltijden beïnvloeden. We werkten samen met TommyTomato en Heartbeat Ventures. Het project werd gefinancierd via een SIA KIEM MV-subsidie.

Tijdens het onderzoek brachten we in kaart hoeveel kinderen aten van de TommyTomato-maaltijden en welke factoren de consumptie beïnvloeden. Gemiddeld kwam ongeveer een kwart van de maaltijd terug en werd dus niet gegeten. De consumptie verschilde per school en leerjaar. Ook zagen we dat er gemiddeld minder werd gegeten op scholen die subsidie ontvingen vanuit het Programma Schoolmaaltijden dan op scholen die deze subsidie niet ontvingen.

De resultaten laten zien dat niet alleen de maaltijd zelf, maar ook school- en klasfactoren invloed hebben op de consumptie van groenterijke lunchmaaltijden. Verschillen tussen klassen van dezelfde school wijzen er bovendien op dat ook de manier waarop leerkrachten met de lunch omgaan van invloed kan zijn.

Voed ze goed (2025 – 2026)

In dit onderzoek ontwikkelden we basisschooltypes met criteria waaraan voedingsaanbod moet voldoen. Daarnaast onderzochten we hoe bestaand voedingsaanbod gekoppeld kan worden aan verschillende schooltypes, zodat scholen makkelijker passend aanbod kunnen kiezen. 

Tijdens het onderzoek vonden observaties plaats op basisscholen en gingen we in gesprek met kinderen en leerkrachten. Een aantal inzichten viel daarbij op. Kinderen vinden het belangrijk dat zij tijdens de lunch kunnen praten en zelf keuzes kunnen maken. Uit gesprekken met leerkrachten bleek daarnaast dat voedingsbeleid of afspraken over voeding niet altijd aanwezig zijn of niet altijd op dezelfde manier worden toegepast. Ook maken verschillen in cultuur, gezondheid en de inhoud van lunchtrommels het stimuleren van gezonde voeding in de praktijk complex.

Het project werd uitgevoerd door verschillende Inholland-faculteiten, met ondersteuning van GGD Haaglanden, het Voedingscentrum en Gelukkig en Gezond Den Haag. Het onderzoek werd gefinancierd vanuit Centre of Expertise: Preventie in Zorg en Welzijn.

Wat is het belang voor het onderwijs?

Studenten aan opleidingen zoals Food Commerce &Technology kunnen projectopdrachten doen binnen Gelijk Gezond. Zo dragen zij bij aan een maatschappelijk relevant vraagstuk en ontwikkelen zij onderzoeksvaardigheden.

Daarnaast ontwikkelen we onderwijsmateriaal dat bijvoorbeeld gebruikt kan worden binnen de Associate degree Pedagogisch Educatief Professional en de opleiding Leraar Basisonderwijs (pabo).

Hoe betrekken we het werkveld?

We vinden het belangrijk dat onderzoek aansluit bij vragen uit de praktijk en toepasbare resultaten oplevert. Daarom werken we samen met bedrijven, publieke gezondheidsorganisaties, kennisinstellingen en netwerken.

Onder andere GGD Haaglanden, het Voedingscentrum, TommyTomato, Stichting Lunchwijs en het lectorenplatform Voedsel, Voeding en Gezondheid zijn betrokken. Daarnaast zijn we aangesloten bij het landelijke onderzoeksnetwerk Gezonde School.