Innerlijke capaciteitsontwikkeling voor duurzame verandering in toerisme

Het doel van dit project

Door het groeiende aantal toeristen is het aanbod van winkels, horeca en woningen de afgelopen jaren in verschillende Nederlandse steden veranderd. Dit leidt tot complexe vraagstukken rond leefbaarheid, overtoerisme, duurzaamheid en economische belangen. Deze veroorzaken spanningen tussen gemeenten, bewoners, bezoekers en professionals.

Veel betrokkenen willen verandering, maar oplossingen blijven vaak steken omdat de verschillende stakeholders niet effectief samenwerken om de problemen met toerisme in de stad aan te pakken. Lastige of gevoelige gesprekken worden vermeden. Belangen botsen, emoties lopen op en er is zelden een veilige ruimte om echt te praten over zorgen, waarden en toekomstbeelden. 

Met dit project doorbreken we die impasse. We ontwikkelen en testen een workshop waarin professionals, bewoners en beleidsmakers samen dialoogvaardigheden oefenen uit het Inner Development Goals (IDG’s)-raamwerk. Door te werken aan zelfbewustzijn, empathie, reflectie en luisteren zonder oordeel ontstaat ruimte voor gesprekken die anders niet gevoerd worden, maar die wel noodzakelijk zijn om samen tot duurzame keuzes te komen.

Het uiteindelijke doel is het stimuleren van een cultuur van waardengedreven samenwerking, zodat professionals, bewoners en beleidsmakers gezamenlijk kunnen werken aan een toekomstbestendig toerismemodel.

Hoe pakt Inholland dit onderzoek aan?

Onze onderzoekers van het lectoraat New Urban Tourism werken samen met Frans Melissen, transversaal hoogleraar sustainability transitions aan Breda University of Applied Sciences. Dit doen we vanuit de overtuiging dat duurzame verandering begint bij de mensen die eraan werken. Daarom vormt het Inner Development Goals (IDG’s)-raamwerk de basis van dit project. De IDG’s richten zich op innerlijke vaardigheden zoals zelfbewustzijn, compassie, moed, reflectie en constructief samenwerken; vaardigheden die essentieel zijn om complexe maatschappelijke vraagstukken in het toerisme aan te pakken.

In dit project nemen we Amsterdam als casus. Deelnemers volgen een workshop met verschillende oefeningen. Ze kijken een film. In kleine groepjes tekenen deelnemers hun ideale Amsterdamse straat en delen ze hun favoriete plekken om elkaars waarden te verkennen. Daarnaast oefenen ze met luisteren zonder oordeel, het bespreken van gevoelens en waarden, en het creëren van ruimte voor perspectieven die vaak onderbelicht blijven.

Deze ontwikkeling van innerlijke vaardigheden vormt de basis voor gesprekken die anders niet gevoerd zouden worden, maar die cruciaal zijn voor duurzame transities.

Als onderzoekers leggen we vooral het proces vast: welke methoden werken, welke inzichten ontstaan en hoe kan deze aanpak in andere contexten worden toegepast? De inzichten en aanpak vertalen we naar een praktische workshop, waarmee we toerismeprofessionals kunnen begeleiden in een proces van reflectie, dialoog en gezamenlijke betekenisvorming. 

We maken de methodiek overdraagbaar. Zo ontstaat een schaalbare manier om waardengedreven dialoog en samenwerking te versterken in de Amsterdamse toerismesector en in bredere maatschappelijke vraagstukken. 

Wat is het belang voor het onderwijs?

Met dit project leveren we waardevolle leermiddelen op voor zowel de beroepspraktijk als het hoger onderwijs. De workshop die we gaan ontwikkelen, is flexibel inzetbaar in studentgroepen. De vaardigheden zijn essentieel voor toekomstige professionals die systeemveranderingen moeten realiseren die onze wereld dringend nodig heeft.

Daarnaast ondersteunen we met het project de groei van de nieuw opgezette IDG Hub, die een veilige ruimte biedt voor reflectie en community learning. Via regelmatige sessies en bijeenkomsten verbindt de Hub studenten en professionals in de verkenning van innerlijke vaardigheden die nodig zijn voor duurzame transformatie.

Hoe wordt het werkveld betrokken?

De workshop die we binnen dit project ontwikkelen, wordt uitgevoerd met een brede groep stakeholders uit het Amsterdamse toerismeveld. Deelnemers vormen een diverse afspiegeling van de sector: van hotels, kaaswinkels, cruisehavens en boekingsplatforms tot sociale ondernemingen, vastgoedontwikkelaars en vertegenwoordigers van de gemeente.

Deze brede samenstelling is mogelijk dankzij de samenwerking met de gemeente Amsterdam. De gemeente laat een serie van drie workshops ontwikkelen om samen nieuwe verhalen en perspectieven voor toerisme in de stad te verkennen. Onze workshop vormt de eerste in die reeks en was vooral gericht op het stimuleren van reflectie, open dialoog en gedeeld eigenaarschap tussen professionals, bewoners en beleidsmakers.

Door stakeholders op een veilige en gelijkwaardige manier met elkaar in gesprek te brengen en hen tegelijkertijd te ondersteunen in het versterken van hun dialoogvaardigheden, helpt het project met het opbouwen van vertrouwen en het verbeteren van de samenwerking tussen verschillende partijen.

De opgedane inzichten en ervaringen dragen bij aan een toekomstbestendig toerismemodel dat niet alleen economisch, maar ook sociaal duurzaam is, en waarin leefbaarheid, inclusiviteit en gedeelde verantwoordelijkheid centraal staan.

Wat zijn de resultaten?

Met de workshop creëren we allereerst een veilige ruimte waarin deelnemers kunnen stilstaan bij hun eigen gevoelens, ervaringen en waarden rond toerisme in Amsterdam. Doordat we aandacht besteden aan zelfbewustzijn en reflectie leren zij op een open en respectvolle manier te praten over complexe of persoonlijke onderwerpen. De dialoogvorm die we gebruiken, stimuleert luisteren zonder direct te willen overtuigen, met nadruk op begrip, empathie en wederzijds respect.

Daarnaast leveren we met het project waardevolle inzichten op voor de verdere ontwikkeling van dit soort workshops. De facilitators evalueren gezamenlijk de eerste uitvoering: wat werkte, wat niet, en wat deelnemers ervan vonden. Op basis daarvan kunnen we aanbevelingen doen voor toekomstige edities.

Die lessen helpen ons om de methodiek door te ontwikkelen tot een aanpak die eenvoudig kan worden aangepast aan andere contexten, sectoren of steden. Zo creëren we een schaalbare en overdraagbare methode om waardengedreven dialoog te ondersteunen. Samenwerking  binnen de toerismesector, en mogelijk ook daarbuiten, wordt daarmee versterkt.