'Door mijn werk binnen de examencommissie ben ik een betere docent geworden'
Achter de schermen van de examencommissie: Maria Borgers
Voor veel collega’s én studenten blijft het werk van examencommissies onzichtbaar, terwijl ze cruciaal zijn voor de kwaliteit van ons onderwijs. Met deze serie laten we leden van examencommissies aan het woord – over wat ze doen, waarom het ertoe doet, en wat het hen oplevert. Aan het woord is Maria Borgers. Bij de opleiding Mondzorgkunde is zij naast docent ook voorzitter van de examencommissie.
Kun je kort iets vertellen over jezelf?
“Ik ben sinds 2020 werkzaam als docent bij de opleiding Mondzorgkunde.
Daarvoor heb ik tien jaar met veel plezier gewerkt als mondhygiënist. Tijdens het begeleiden van stagiairs en het inwerken van nieuwe collega’s merkte ik dat het onderwijs goed bij mij zou kunnen passen. Nu kan ik bijdragen aan de ontwikkeling van toekomstige mondhygiënisten.”
Wat bracht je bij de examencommissie, en wat geeft jou energie?
“Mijn interesse in toetsing ontstond tijdens mijn BKE. Eind 2022 werd ik door een collega benaderd om lid te worden van de examencommissie. Een half jaar later werd ik voorzitter. Interessant zijn de verschillende taken bij de commissie en dat je kijkt naar de hele opleiding. Het is belangrijk om het overzicht te bewaren.”
“Een van de mooiste momenten vind ik de diploma-uitreiking: het moment waarop studenten hun diploma ondertekenen en echt klaar zijn voor het werkveld. Daar doe je het natuurlijk allemaal voor.”
Wat doe je concreet?
“Elke twee weken nemen we de belangrijke ontwikkelingen door en bespreken we verzoeken van studenten, zoals extra toetskansen, vrijstellingen of aanpassingen in het studieprogramma. Samen met de toetscommissie houden we zicht op toetsing. Daarnaast heb ik regelmatig overleg met het management en de curriculumcommissie.
Aan het begin van het studiejaar wijzen we examinatoren aan en voeren we steekproeven uit, bijvoorbeeld van afstudeerproducten. Meldingen van mogelijke fraude of onregelmatigheden onderzoeken we zorgvuldig.”
“We werken volgens een jaarplan en ik schrijf na elk studiejaar een jaarverslag, waarin ik mij verantwoord wat we hebben gedaan en welke ontwikkelingen we zien. Door al onze taken borgen we de kwaliteit van toetsing en daarmee het diploma.”
Het onderwijs is volop in beweging. Hoe ervaar je dat als examencommissie?
“Op dit moment wordt het curriculum van Mondzorgkunde volledig geactualiseerd. Wij worden goed op de hoogte gehouden van de voortgang en denken mee. Zo worden wij samen met de toetscommissie betrokken bij keuzes rondom toetsvormen. Daarin nemen we de razendsnelle ontwikkelingen op het gebied van AI mee. Uiteindelijk moet natuurlijk aangetoond worden dat studenten het juiste niveau daadwerkelijk beheersen.”
Wat is voor jou het meest uitdagend in deze rol?
“Het is mijn verantwoordelijkheid om signalen en knelpunten tijdig aan te kaarten, bijvoorbeeld bij het management en commissies. Zeker in het begin vond ik dat niet altijd eenvoudig. Maar ik zorg ervoor dat ik met voldoende afstand en objectief naar een situatie kijk. Zo blijf ik gefocust op kwaliteit en verbetering. Sinds enkele jaren zijn taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van management, commissies en verschillende functies binnen onze opleiding vastgelegd. Die duidelijkheid maakt het gemakkelijker om het gesprek met elkaar aan te gaan.”
Toetsing is meer dan controle: het raakt ook aan leren en ontwikkelen. Hoe vind jij de balans?
“Binnen onze opleiding kijkt de toetscommissie inhoudelijk naar elke toets. De examencommissie richt zich meer op het bewaken van het grotere geheel. Binnen de toetscyclus is de evaluatie een belangrijke stap. Juist dan hoor je wat studenten en docenten hebben ervaren. Dat geeft inzicht in wat goed werkt en wat beter kan. Ook voor ons is dat een leerproces. Daarnaast hebben we naast summatieve ook formatieve toetsen. Dit is heel waardevol, want studenten zien daarmee waar ze staan en waarin ze kunnen groeien.”
Wat zou jij aan collega’s willen meegeven die overwegen om zich aan te sluiten bij een examencommissie? Wat moeten ze weten, en wat kan het hen brengen?
“Je moet het leuk vinden om dingen zorgvuldig uit te zoeken en om situaties van verschillende kanten te bekijken. Zeker bij vermoedens van onregelmatigheden of bij complexe verzoeken. Wees ook niet verrast over hoeveel verschillende taken en verantwoordelijkheden je hebt. Maar juist dat maakt het werk zo leerzaam en afwisselend.”
“Ik denk dat ik door mijn werk binnen de examencommissie een betere docent ben geworden. Ik heb veel meer zicht gekregen op toetsing en op hoe alle onderdelen van de opleiding met elkaar samenhangen.”
“En wees niet bang als je nog niet precies weet wat er allemaal bij hoort. Je groeit erin, je leert onderweg en je krijgt ondersteuning van collega’s. Als het werk bij je past, kan het je ontzettend veel brengen, professioneel én persoonlijk.”
Tot slot: welk moment, besluit of inzicht is jou bijgebleven en laat goed zien waar jullie als examencommissie voor staan?
“Er is niet één concreet moment of besluit. Maar juist de manier waarop wij besluiten nemen, laat goed zien waar wij voor staan. We bekijken elke casus afzonderlijk en hebben oog voor gelijke behandeling en specifieke omstandigheden. Als iets niet volledig duidelijk is, zijn we proactief en winnen we advies in. We durven kritisch te zijn, ook naar onszelf en naar elkaar. Zo houden we elkaar scherp.”
“De studenten staan natuurlijk centraal. We denken met hen mee én hebben oog voor wat logistiek en organisatorisch realistisch is. Onze besluiten motiveren en onderbouwen we zo zorgvuldig mogelijk, zodat inzichtelijk wordt hoe wij tot ons besluit zijn gekomen. Die combinatie van kritisch zijn, meedenken en zorgvuldigheid typeert waar wij als examencommissie voor staan.”
Meer informatie over de examencommissie vind je op Weten & Regelen via Iris.