'We houden altijd het belang van de student in het oog'

Janine Duivenvoorden1

Voor veel collega’s én studenten blijft het werk van examencommissies onzichtbaar, terwijl ze cruciaal zijn voor de kwaliteit van ons onderwijs. Met deze serie laten we leden van examencommissies aan het woord – over wat ze doen, waarom het ertoe doet, en wat het hen oplevert.  Aan het woord is Janine Duivenvoorden naast haar werk als docent recht is zij voorzitter van de examencommissie recht en veiligheid. 

Kun je kort iets vertellen over jezelf?
“Vanaf 2001 ben ik werkzaam voor Hogeschool Inholland met name in de rol van docent recht. Daarnaast heb ik verschillende commissies, coördinatiefuncties en andere taken gedaan en ben ik sinds 2020 voorzitter van de examencommissie recht en veiligheid. Verder ben ik getrouwd en heb drie kinderen.” 

Wat bracht je bij de examencommissie, en wat geeft jou energie? 
"Bij de examencommissie komen verschillende gebieden samen, zoals toetsing aan de OER (onderwijs- en examenregeling, red.), maken van beleid en het voeren van juridische procedures. Precies wat mij aansprak vanuit mijn achtergrond als jurist. Ook kan ik mooi gebruik maken van mijn kennis van de verschillende opleidingen. Waar ik energie van krijg is dat ik in gesprek met studenten, vaak in beroepsprocedures, de studenten kan wijzen op de mogelijkheden die er nog open staan om tot oplossingen van problemen te komen. Vaak geeft dit studenten veel meer dan dat ze zich storten in de juridische procedure.” 

Wat doe je concreet?
“Digitaal behandelen we verzoeken van studenten. Het gaat dan bijvoorbeeld over extra kansen, vrijstellingen of studenten die het oneens zijn met een beoordeling. Bespreekgevallen behandelen we in onze vergaderingen. Ook overleggen met het management van de opleidingen en met andere commissies. We maken verder beleid en ondertekenen digitaal de getuigschriften (propedeuses en diploma’s) en als voorzitter behandel ik samen met een collega-lid de beroepszaken. Aan het begin van het studiejaar benoemen we de examinatoren en door het jaar heen checken we achteraf toetsen, stagedossiers en afstudeerdossiers.” 

Het onderwijs is volop in beweging. Hoe ervaar je dat als examencommissie?
“In de ruim 24 jaar dat ik werk voor Inholland heb ik al veel bewegingen meegemaakt. Daar zitten goede bewegingen bij, maar ook bewegingen die niet zo goed zijn bevallen. Voor de examencommissie is het belangrijk om de borging van de kwaliteit van toetsen goed in de gaten te houden. Dat is de toetssteen vanuit de WHW (wet hoger onderwijs, red.). De opleidingen die vallen onder de examencommissie recht en veiligheid zijn geen koplopers op het gebied van flexibilisering, onderwijs in labs en nieuwe toetsvormen. Dit betekent dat wij als examencommissie kunnen leren van andere examencommissies die hiermee omgaan.” 

“Daarnaast heeft de toetscommissie, die onder de examencommissie valt, een lerende houding. Dit betekent dat zij proactief onderzoek doen naar verschillende nieuwe vormen van toetsing en daar praktische oplossingen (bijv. checklists) voor bedenken. Leden van de examencommissie, die tevens docent zijn, zitten in de onderwijsontwikkelteams en kunnen zo tijdens het ontwerp van het onderwijs de examencommissie erbij betrekken. Tijdens het overleg met het management van de opleidingen is het onderwijsontwikkelproces ook een standaard agendapunt.” 

Wat is voor jou het meest uitdagend in deze rol?
“Over het algemeen gaat het contact tussen commissies en management van de opleidingen heel goed. We weten elkaar te vinden als dat nodig is. De examencommissie benoemt soms ook pijnpunten. Dat kunnen stevige gesprekken zijn, maar ik zie dat meer als dat we samen komen tot een betere werkwijze of verstandhouding.”  

“Een ander spanningsveld dat wij regelmatig tegenkomen is het balanceren tussen het belang van student (studeerbaarheid) en organiseerbaarheid voor een opleiding. Als examencommissie spannen wij ons in om beide belangen te wegen, maar daarin moeten soms moeilijke keuzes gemaakt worden. Daarom onderbouwen wij onze besluiten ook altijd zo navolgbaar als mogelijk.”  

Elke opleiding kent zijn eigen dynamiek en uitdagingen. Welke zie jij terug in jullie context, en wat heb jij daarvan geleerd?
“Onder de examencommissie recht en veiligheid vallen drie opleidingen met onder elke opleiding weer verschillende varianten (deeltijd, associate degree, hbo-master). Hoewel tenminste van elke opleiding er tenminste twee leden in de examencommissie zitten is het soms lastig voor de overige leden om de specifieke verzoeken helemaal te doorgronden. Aan de andere kant is het een voordeel omdat we good practices van de verschillende opleidingen kunnen delen met de andere opleidingen.” 

Wat zou jij aan collega’s willen meegeven die overwegen om zich aan te sluiten bij een examencommissie? Wat moeten ze weten, en wat kan het hen brengen?
“Bij de examencommissie komen veel zaken bij elkaar. Dat maakt dat je een spin in het web bent en met veel belangen moet omgaan. Maar ook belangrijk is dat je het belang van de student zelf in het oog houdt. Een mooie manier om met collega’s maar ook met studenten samen te werken!” 

Tot slot: welk moment, besluit of inzicht is jou bijgebleven en laat goed zien waar jullie als examencommissie voor staan?
“Bij de opleiding Integrale Veiligheidskunde moest er een hersteltraject ingegaan worden om de opleiding geaccrediteerd te krijgen. Samen met de opleiding is er een plan gemaakt en uitgevoerd. Dit was niet altijd even makkelijk en heeft veel tijd gekost. Achteraf gezien was dat het meer dan waard. Samen hebben we de schouders eronder gezet. De opleiding is geprofessionaliseerd en wij konden onze hand in het vuur steken voor de kwaliteit van toetsing.”   

Meer informatie over de examencommissie vind je op Weten & Regelen via Iris.