Fieldlab Biocomposieten Bouw

Het doel van het project

Met het fieldlab Biocomposieten Bouw ontwikkelen we samen met betrokken partners nieuwe biocomposieten. Daarnaast vormen we een actief netwerk dat kennis over biobased materialen versterkt en verspreidt. 

Biocomposieten zijn constructiematerialen waarin natuurlijke grondstoffen, zoals hout- of hennepvezels, worden gecombineerd met een bindmiddel. Ze vormen een duurzamer alternatief voor materialen die afhankelijk zijn van fossiele grondstoffen.

Op dit moment worden nog relatief weinig circulaire bouwmaterialen toegepast. Daarvoor zijn verschillende redenen, zoals beperkte marktvraag en het ontbreken van voldoende stimulerende wet- en regelgeving. Tegelijkertijd verwachten we strengere milieueisen. Daardoor groeit de noodzaak voor materialen met een lagere milieu-impact en minder afhankelijkheid van fossiele grondstoffen.

Een van de hoofddoelen van het fieldlab is om te laten zien wat mogelijk is met circulaire en biobased materialen. We willen duidelijk maken dat deze materialen niet alleen vanuit milieuoogpunt interessant zijn, maar ook vanwege de technische eigenschappen. Daarnaast onderzoeken we hoe we deze materialen kunnen opschalen, zodat ze betaalbaarder en concurrerender worden. Ook werken we aan een haalbare businesscase voor bredere toepassing in de praktijk.

Hoe pakt Inholland dit onderzoek aan?

Het onderzoek richt zich op de ontwikkeling van nieuwe biobased en circulaire materialen én op de vraag hoe we deze materialen kunnen produceren en opschalen.

In het materialenlab ontwikkelen we nieuwe materiaalrecepturen. We testen verschillende materiaalcombinaties op duurzaamheid, sterkte, weersbestendigheid en verwerkbaarheid. Zodra we een geschikte receptuur hebben gevonden, produceren we een kleine oplage en testen we het product in een realistische omgeving.

Een van de toepassingen die we binnen het project ontwikkelen, is een circulaire dakpan. Hierbij combineren we vergruisde oude dakpannen met een biobased binder tot een nieuwe dakpan. De proefdakpan heeft daarnaast een belangrijke demonstratiefunctie. Met dit tastbare voorbeeld laten we zien wat mogelijk is met circulaire materialen en hoe reststromen een nieuwe toepassing kunnen krijgen.

Opschaling vormt een belangrijk onderdeel van het project. Een van de partners produceert biobased gevelpanelen. Omdat elk materiaal en iedere toepassing andere eisen stelt aan het productieproces, is er niet altijd een standaardoplossing. Ook kunnen natuurlijke grondstoffen verschillen in samenstelling. Daarom onderzoeken we hoe robotisering kan bijdragen aan de automatisering van de nabewerking en kwaliteitsinspectie van deze panelen.

Wat is het belang voor het onderwijs?

Dit project biedt studenten de mogelijkheid om actief mee te werken aan actuele ontwikkelingen op het gebied van biobased en circulaire bouwmaterialen. Daarbij ervaren zij hoe techniek bijdraagt aan de transitie naar een duurzame samenleving.

We betrekken studenten van verschillende opleidingen, zoals Werktuigbouwkunde en Bouwkunde, bij het onderzoek. Zo krijgen zij inzicht in de uitdagingen en kansen die de overgang naar een circulaire economie met zich meebrengt.

Het is belangrijk dat studenten tijdens hun opleiding kennismaken met actuele ontwikkelingen en maatschappelijke vraagstukken rondom grondstoffenschaarste, klimaatverandering en duurzaamheid. Door studenten vroeg in het proces te betrekken, geven we hen de ruimte om met nieuwe ideeën en oplossingen te komen. Tegelijkertijd leren zij hoe innovatieve technische oplossingen kunnen bijdragen aan deze uitdagingen.

Daarnaast brengen we de kennis en ervaringen uit het project terug naar het onderwijs, bijvoorbeeld via gastcolleges, projecten en het reguliere curriculum. Hierdoor leren studenten niet alleen de theorie achter circulariteit en biobased materialen, maar ervaren zij ook hoe onderzoek, ontwerp en techniek samenkomen in de praktijk.

Wat zijn de (verwachte) resultaten?

Het project levert verschillende concrete resultaten op die bijdragen aan de ontwikkeling en toepassing van biobased en circulaire materialen. We ontwikkelen en testen nieuwe materiaalcombinaties op basis van gerecyclede en biobased grondstoffen. Daarnaast ontwikkelen we tastbare producten en demonstratoren die laten zien hoe deze materialen in de praktijk toegepast kunnen worden.

Daarnaast verwachten we kennis en oplossingen te ontwikkelen rondom de automatisering van productieprocessen, met name op het gebied van kwaliteitscontrole en opschaling. Door productieprocessen betrouwbaarder en efficiënter te maken, kunnen nieuwe materialen beter concurreren met bestaande oplossingen. Daarmee ontstaat een realistischer economisch perspectief voor toepassing op grotere schaal.

Voor het lectoraat levert het project nieuwe kennis op over de ontwikkeling en verwerking van biobased en circulaire materialen. Het fieldlab biedt daarnaast een basis om deze kennis na afloop van het project verder te ontwikkelen en te delen. Tegelijkertijd kunnen we het netwerk van bedrijven, onderzoekers en andere betrokken partijen verder uitbouwen. Daarmee draagt het project bij aan de transitie naar een circulaire en duurzame economie.

Hoe wordt het werkveld betrokken?

De ontwikkeling van het fieldlab levert een belangrijke bijdrage aan regionale kennisontwikkeling en aan de samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven. Binnen het fieldlab werken we samen met bedrijven die actief zijn in de ontwikkeling, productie en toepassing van biobased en circulaire bouwmaterialen.

Door kennis, faciliteiten en praktijkervaring te delen, kunnen partners nieuwe innovaties sneller ontwikkelen, testen en toepassen. Het fieldlab biedt ruimte om nieuwe ontwikkelingen te delen, experimenten uit te voeren en gezamenlijk te werken aan oplossingen voor de transitie naar een circulaire economie.

Een belangrijk uitgangspunt is dat het fieldlab ook na afronding van de subsidie blijft bestaan. Zo ontstaat een duurzaam kennisnetwerk waarin bedrijven en andere betrokken partijen elkaar weten te vinden en blijven samenwerken aan nieuwe innovaties.

Het fieldlab vormt daarmee een centraal netwerk waar we kennis ontwikkelen, delen en verder uitbouwen. Zo blijft de opgedane kennis breed toepasbaar binnen de regio.