Verbeelding in Transities

Het doel van dit project?

De wereld staat voor steeds grotere veranderingen. Hoe kunnen we omgaan met urgente vraagstukken zoals de energie- en voedseltransitie, veiligheid, digitalisering, klimaatadaptatie en toenemende polarisatie? In het project Verbeelding in Transities werken we in onderzoeksteams van vier hogescholen samen aan de ontwikkeling van creatieve methoden om complexe maatschappelijke vraagstukken aan te pakken. Het project wordt gesubsidieerd door Regieorgaan SIA (SPRONG-programma).

Het is ons doel om key enabling methodologies (KEMs) te ontwikkelen, testen en opschalen. Dit zijn creatieve, ontwerpende of artistieke onderzoeksmethoden die ingezet kunnen worden bij de aanpak van complexe maatschappelijke uitdagingen. Ze maken gebruik van verbeeldingskracht om alternatieve perspectieven en nieuwe oplossingen zichtbaar en voorstelbaar te maken.

We houden nadrukkelijk rekening met inclusieve participatie: we betrekken mensen uit diverse achtergronden en contexten bij het denken over maatschappelijke transities. Door de creatieve kracht van kunst, media en ontwerp vanuit de verschillende onderzoeksteams te benutten, dragen we gezamenlijk bij aan maatschappelijke innovatie, nieuwe onderwijsinhoud en versterking van de creatieve sector.

Hoe pakt Inholland dit onderzoek aan?

Binnen Verbeelding in Transities werken lectoren en onderzoekers van de deelnemende hogescholen samen met partners in de stad in Verbeeldingswerkplaatsen – zoals in het OBA Nextlab Sluisbuurt dat is gevestigd in de plint van het nieuwe Inholland gebouw – aan actuele praktijkvragen. We proberen uit hoe spelletjesavonden verbinden, en hoe eens lekker klagen en een 'mopperboekje' maken helpen bij omgaan met een gevoel van verlies rond sociale samenhang of klimaatangst. In contact komen met deze gevoelens zorgt voor een grotere slagingskans van projecten die moeten bijdragen aan stedelijke ontwikkeling of mediawijsheid. Dit soort 'kleine' werkvormen maken onderdeel uit van grotere methoden, zoals participatief ontwerp, emotienetwerken en design thinking in samenwerking met burgers, wijkpartners en beleidsmakers.

Vanuit de lectoraten Inclusion in the Creative Industries en Design Thinking leveren we een inhoudelijke bijdrage aan dit onderzoek. Daarnaast zijn we actief betrokken bij de opschaling van succesvolle methoden en het delen van kennis via onderwijs, publicaties, bijeenkomsten en podcasts. Zo dragen we vanuit Hogeschool Inholland bij aan het gezamenlijke doel van het Centre of Expertise for Creative Innovation (CoECI): een stevige kennisinfrastructuur waarin creatieve innovatie en maatschappelijke impact samenkomen.

Wat is het belang voor het onderwijs?

Docenten en studenten van Inholland nemen actief deel aan de verbeeldingswerkplaatsen en brengen vraagstukken uit het werkveld in. Tegelijkertijd worden nieuwe methoden, zoals de LEGO Power Piramide of de Netwerkcirkel, getest en toegepast in onderwijsmodules. Met dit project versterken we het praktijkgerichte leren en stimuleren we studenten om in multidisciplinaire teams te werken aan maatschappelijke uitdagingen.

De ontwikkelde key enabling methodologies (KEMs) sluiten aan bij een toekomstgericht curriculum waarin ontwerpdenken, creatieve vaardigheden en inclusieve participatie centraal staan. Studenten leren niet alleen methodisch werken, maar ook empathisch handelen en maatschappelijk verantwoord ontwerpen. Daarnaast biedt het project ruimte voor minoren, stages, afstudeeropdrachten en postdoc-trajecten die zijn ingebed in een groter onderzoeksverband.

Hoe wordt het werkveld betrokken?

Het werkveld is actief betrokken via mede-eigenaarschap van de verbeeldingswerkplaatsen. Partners zoals de gemeente Amsterdam, OBA NEXT, The Beach en Framer Framed brengen praktijkvragen in en werken vanuit hun eigen onderzoek en kennis mee aan de ontwikkeling en toepassing van creatieve methoden. Zo onderzoekt het OBA NEXTlab in de Sluisbuurt 'spelend leren' letterlijk door te spelen en te praten. Ook werken we aan de bibliotheek van de toekomst: hoe ziet die eruit als er geen boeken in staan? Of hebben we die nodig in de overgang naar nieuwe manieren, waarop we als bezoekers kunnen uitvinden wie we willen zijn en hoe we dat kunnen worden? Deze samenwerking zorgt ervoor dat onderzoek geen ‘ivoren toren’-product is, maar direct bijdraagt aan maatschappelijke innovatie. 

Wat zijn de verwachte resultaten?

In dit project willen we een 'meta instrumentarium' ontwikkelen voor duurzaam innoveren met behulp van creatieve methoden. Daarbij stellen we vragen als: wat voor HR-tools heeft een innovatieve organisatie nodig? Hoe draagt artistiek onderzoek bij aan een verbonden stad? En hoe denken we 'impact' te kunnen maken in termen van kwaliteit van leven van de stadsbewoners? We ontwikkelen daarvoor concrete methoden – zoals participatory design, live prototyping en emotienetwerken – die breed inzetbaar zijn. Zo ontstaan nieuwe samenwerkingsvormen tussen onderwijs, onderzoek en praktijk.

Voor het onderwijs betekent dit nieuwe leermaterialen, tools en input voor het curriculum. Voor het werkveld levert het bruikbare interventies op voor domeinen als werk, inclusie, erfgoed en klimaat. We gaan (publieks)bijeenkomsten organiseren, en werken aan publicaties, podcasts, workshops en exposities om de verkregen kennis breed te verspreiden.

De foto's op deze pagina zijn gemaakt door: Gabriella Gauna