Even voorstellen
Dr. Richard de Brabander is sinds juli 2021 lector van het lectoraat Ecosociaal werk en daarmee verbonden aan het domein Gezondheid, Sport en Welzijn en het Centre of Expertise Preventie in Zorg & Welzijn. Met zijn lectoraat richt hij zich op de vraag hoe we een duurzame samenleving kunnen creëren die sociaal en ecologisch rechtvaardig is, en welke rol het sociaal werk daarin kan spelen. Richard geeft leiding aan praktijkgericht onderzoek waarin maatschappelijke vraagstukken in het sociale domein centraal staan, bijvoorbeeld rond sociale duurzaamheid, burgerinitiatieven en de maatschappelijke opgave van het sociaal werk. Op lokaal niveau pakt hij die vraagstukken samen op met stakeholders, onderzoekers en studenten, met name in Rotterdam.
Samenwerken
Richard werkt samen met (docent)onderzoekers en studenten van verschillende Inholland-opleidingen. Met zijn praktijkgericht onderzoek wil hij studenten en docenten stimuleren tot interprofessioneel samenwerken. (Lokale) instellingen en organisaties kunnen bij hem terecht voor verschillende onderzoeksopdrachten of -projecten, maar ook voor masterclasses, workshops en cursussen.
"We moeten af van egocentrisme"
Richard over een nieuw ecosysteem
"We moeten naar andere vormen van economie, waarbij de mens een bescheidener rol speelt. Minder ikke ikke ikke, maar samen het ecosysteem waar we deel van uitmaken centraal stellen,” stelt Richard. De stadskruidentuin Rotterdamse Munt laat zien hoe we ecologische en sociale doelen kunnen combineren. In de unieke tuin komen kinderen uit de wijk, mensen in de GGZ en de verslavingszorg én mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt tot bloei. Richard hielp in deze tuin mee met de oprichting van het Leer- en innovatienetwerk (LIN).
Wie is Richard de Brabander?
Expertise
Richard de Brabander is naast lector ook betrokken bij de opleiding Social Work van Hogeschool Inholland.
Ervaring
Na zijn opleiding Personeelswerk aan de Sociale Academie Rotterdam studeerde Richard Filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en Algemene Literatuurwetenschappen aan de Rijksuniversiteit Leiden. Vanaf 1998 werkt hij als docent Ethiek en Filosofie aan de opleiding Sociaal werk aan Hogeschool Inholland.
In 2003 promoveerde hij aan de Universiteit van Amsterdam. Hij was van 2005 tot 2015 senior onderzoeker bij het lectoraat Dynamiek van de Stad. Van 2005-2009 was hij parttime universitair docent filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij houdt zich in het bijzonder bezig met ethische-politieke vraagstukken in het sociaal domein en politisering van het sociaal werk.
Richard schreef Wie wil er nou niet zelfredzaam zijn!? De mythe van zelfredzaamheid (2014), Van gedachten wisselen. Filosofie en ethiek voor zorg en welzijn (2018, derde herziene druk) en Wees Positief! Voorbij de retoriek van empowerment in het sociale domein (2022). Hij was mederedacteur van Sociaal Weerwerk. Maatschappelijke betrokkenheid in zorg en welzijn (2021).
Over Richard
Richard is geboren in Delft en een getogen Rotterdammer. Hij woont samen in Overschie en heeft twee katten en een hond. Hij is nieuwsgierig en kritisch tegenover wat we vanzelfsprekend vinden.
Lectorale rede Richard de Brabander
Ecosociaal werk: van klimaatneutraal naar klimaatrechtvaardig
Richard stelt dat we de belangen van kwetsbare groepen in onze samenleving serieus moeten nemen. Zo is er een kans om de kwaliteit van leven voor deze groepen te verbeteren en climate justice te bevorderen. Hierin ligt een cruciale rol voor sociaal werk. Maar hoe kan er nu en in de toekomst invulling aan dit sociaal werk worden gegeven? Op die vraag ging Richard dieper in tijdens zijn lectorale rede in november 2022. In zijn redeboekje lees je hier meer over.
"Er zit een grens aan eigen kracht en zelfredzaamheid. Professionals moeten daar oog voor hebben."
- Richard de Brabander, lector Ecosociaal werk
Richard de Brabander doet onderzoek bij:
Onderzoeksprojecten waar Richard bij betrokken is:
Alle publicaties van Richard de Brabander:
Ecozine
Van meer zeggenschap en eigen regie is niet echt sprake. De financiële en economische crisis van tien jaar geleden creëert volgens de bovenstaande auteurs een klimaat waarin het ondernemerschap van initiatiefrijke burgers als een belofte wordt gezien. Thans worden we wereldwijd en...
EcozineEco-sociale praktijken: tien portretten
De klimaatcrisis raakt iedereen – maar mensen in een kwetsbare positie in het bijzonder. Het is een dure plicht voor sociaal werkers en anderen in het sociaal domein om ervoor te zorgen dat deze ‘kwetsbare groep’ gelijkwaardig onderdeel wordt van de oplossingen voor...
Eco-sociale praktijken: tien portrettenMensa Mensa
De stap naar een eerlijke, gezonde en leefbare wereld moet in de eerste plaats worden opgevat als een machtsstrijd tussen private en publieke belangen.’ Maar Mensa Mensa houdt het niet bij strijdlustige taal alleen en zet iets te eten op tafel. Dit hoofdstuk is onderdeel van...
Mensa MensaLeren in de tussenruimte
“Dit project/onderzoek/living lab/leer- en innovatienetwerk is medegefinancierd door het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn” Een blauwdruk voor een living lab collectieve belangenbehartiging is enigszins paradoxaal. Het wekt al snel de indruk dat er een pasklaar...
Leren in de tussenruimteHet heeft wat voeten in de aarde
In deze publicatie onderzoeken we hoe sociaal werkers zelf aankijken tegen eco-sociaal werk en de rol die zij in de klimaatcrisis en ecologische crisis zouden kunnen innemen. Zien zij het belang van in van eco-sociaal werk? Welke mogelijkheden zien zij en welke belemmeringen ervaren...
Het heeft wat voeten in de aardeOproep tot actie | Pleidooi voor een eco-sociale benadering van sociaal werk
In een sociaal-ecologisch rechtvaardige samenleving komt sociaal werk op voor mensen, groepen en gemeenschappen in een kwetsbare positie terwijl het tegelijkertijd streeft naar herstel en versterken van de natuur. Dit pleidooi vormt een eerste aanzet om sociaal werkers, opleidingen...
Oproep tot actie | Pleidooi voor een eco-sociale benadering van sociaal werkLectoraat Ecosociaal werk - Werken aan sociale duurzaamheid
Het lectoraat heeft als doel een actieve bijdrage te leveren aan het ondersteunen van kwetsbare groepen in de transitie naar een duurzame samenleving. Het uitgangspunt is dat het werken aan sociaal duurzaamheid inclusief en rechtvaardig is, zodat ook groepen in een kwetsbare positie...
Lectoraat Ecosociaal werk - Werken aan sociale duurzaamheidRecht op de Stad - Bewoners hebben wat te zeggen
Op 25 september 2023 presenteerden we het advies Bewoners hebben wat te zeggen. Het resultaat van een samenwerking tussen Recht op de stad, Air Rotterdam en het lectoraat Ecosociaal werk in het Stadslab Zeggenschap. We organiseerden vijf bijeenkomsten op locatie waar sprake was...
Recht op de Stad - Bewoners hebben wat te zeggenEcosociaal werk
Publicatie bij de rede van Richard de Brabander, uitgesproken bij de aanvaarding van de functie van lector aan Hogeschool Inholland in Rotterdam op 24 november 2022
Ecosociaal werkWees positief!
In politieke discussies en beleid op het gebied van sociaal werk, zorg en welzijn vliegt de term empowerment je al snel om de oren. Empowerment staat dan voor het versterken van de kracht van het individu, dat zich positief leert inzetten in de maatschappij. In dit boek volgt Richard...
Wees positief!'Het is gewoon eigenlijk stiekem handelen'
Dit document maakt deel uit van een tweejarig postonderzoek dat Richard de Brabander van oktober 2019-2021 deed naar de ethisch-politieke dimensie van empowerment. Dit onderzoek sluit aan bij de toenemende aandacht voor en discussie over de maatschappelijke opgave van het sociaal werk...
'Het is gewoon eigenlijk stiekem handelen'Sociaal Weerwerk
Volgens velen moeten sociaal werkers zich maatschappelijk engageren. Sociaal werkers zouden zich niet alleen moeten bezighouden met het ondersteunen van individuen, maar ook aandacht moeten vragen voor sociaal onrecht en uitsluiting van mensen. Ze zouden kleine verhalen van kwetsbare...
Sociaal WeerwerkMeerstemmigheid in het sociaal domein
Het sociaal domein vereist een leren waarin tegenstrijdigheden, fricties en complexiteit worden benut. Dat vraagt om ruimte voor verschillende perspectieven, voor gelijkwaardige inbreng van deelnemers die elkaars belangen en waarden respecteren en voor het doorbreken van de eigen...
Meerstemmigheid in het sociaal domeinPerspectieven op veerkracht: een inleiding voor professionals in het sociaal domein
Elke crisis vraagt om veerkracht. De veerkrachtige samenleving kan een antwoord bieden op de uitdagingen, bedreigingen en schokken die voortkomen uit snel veranderende maatschappelijke omstandigheden. In het licht van de huidige crisis veroorzaakt door de corona pandemie, is dat niet...
Perspectieven op veerkracht: een inleiding voor professionals in het sociaal domeinVan gedachten wisselen
In onze complexe samenleving worden sociaal werkers dagelijks geconfronteerd met ethisch-politieke dilemma’s en filosofische vraagstukken die hen dwingen een positie in te nemen. Kernwaarden als het bevorderen van menselijke waardigheid, zelfredzaamheid, eigen kracht en eigen regie...
Van gedachten wisselenFilosofie is verzet tegen de stilzwijgende censuur
Richard de Brabander in gesprek met zichzelf
Filosofie is verzet tegen de stilzwijgende censuurEmanciperen als het creëren van dissensus. Naar een behoedzame pedagogiek
Meer dan in Nederland staat in België de politisering van het sociaal werk prominent op de agenda. In 2018 verscheen een lijvig rapport naar aanleiding van een grote landelijke conferentie over het onderwerp. Op Sociaal.net verschijnt de ene na de andere bijdrage over politisering en...
Emanciperen als het creëren van dissensus. Naar een behoedzame pedagogiekPolitiseren gaat verder dan waarborgen van rechten
Willen sociaal werkers strijden tegen sociaal onrecht, dan moeten zij de perverse kanten van regelgeving signaleren, en wijzen op onrechtvaardige machtsrelaties. Maar minstens zo belangrijk: zij moeten ook machtsmechanismen in werkwijzen – zoals het positieve denken – aanvechten,...
Politiseren gaat verder dan waarborgen van rechtenHet goede leven is verre van ideaal. Arendt, handelingsverlegenheid en het ongehoorde
Hoofdstuk in bundel Aan het werk met Hannah Arendt. Het werk van de politiek denker Hannah Arendt (1906 - 1975) is populairder dan ooit. Voor professionals in onderwijs, zorg en sociaal werk is er echter nog geen toegankelijk boek over haar prikkelende en soms controversiële ideeën....
Het goede leven is verre van ideaal. Arendt, handelingsverlegenheid en het ongehoordeLeren van ambivalenties. Nomen nescio
Het sociale werkveld in Nederland is in beweging, vooral vanwege grootschalige decentralisaties van de rijksoverheid naar gemeenten. De Wet maatschappelijke ondersteuning is onderdeel van die decentralisaties en om professionals goed toe te rusten voor de veranderingen zijn Wmo...
Leren van ambivalenties. Nomen nescioDe mythe van zelfredzaamheid ontmaskerd
Zelfredzaamheid, eigen regie en eigen verantwoordelijkheid zijn inmiddels verheven tot normen waaraan iedereen in principe en naar vermogen moet willen voldoen. Richard de Brabander plaatst vraagtekens bij de manier waarop deze centrale begrippen van de participatiesamenleving op...
De mythe van zelfredzaamheid ontmaskerdWie wil er nu niet zelfredzaam zijn?! De mythe van zelfredzaamheid
Zelfredzaamheid is een centraal begrip in de discussies van de laatste jaren rond welzijn en zorg. De bredere context van die discussies is, dat Nederland een verandering doormaakt van een verzorgingsstaat naar een participatiesamenleving, en zelfredzaamheid wordt vaak gezien als een...
Wie wil er nu niet zelfredzaam zijn?! De mythe van zelfredzaamheidTegenprestatie als afschrikmiddel is respectloos en vijandig
Werken in ruil voor een uitkering kan zeker zinvol en nuttig zijn, zowel voor betrokkene als voor de samenleving. Maar volgens Richard de Brabander getuigt het vragen van een tegenprestatie ook van een gebrek aan generositeit, van vijandigheid en afwezigheid van respect.
Tegenprestatie als afschrikmiddel is respectloos en vijandigDebat: Framing - je kunt er niet omheen
Debat in Soφie (tijdschrift Christelijke filosofie) ‘Framing is een overtuigingstechniek. De techniek bestaat eruit woorden en beelden zo te kiezen, dat daarbij impliciet een aantal aspecten van het beschrevene worden uitgelicht. Deze uitgelichte aspecten helpen om een bepaalde lezing...
Debat: Framing - je kunt er niet omheenVan gedachten wisselen
Als werker in een van de sociale beroepen word je bijna dagelijks geconfronteerd met vragen die een filosofisch karakter hebben: zijn drugsgebruikers verantwoordelijk voor hun verslaving? Is een gedwongen opname menswaardiger dan het respecteren van de zelfbeschikking van een...
Van gedachten wisselenVoorstellen tot werkelijkheid. Het denken en doen van Henk Oosterling
Het boek is een fictie, omdat haar waarheid pas be-waarheid kan worden in een praktijk, waarin zij door een collectiviteit wordt ingezet. De ont- zettende leeservaring verwerkelijkt zich als praktijk.
Voorstellen tot werkelijkheid. Het denken en doen van Henk Oosterling