Duur
Locatie
Contact
Onderzoek Willemijn LangkampKinderen van ouders met psychische problemen of verslavingsproblemen (KOPP/KOV) ervaren vaak chronische stress, mentale en lichamelijke gezondheidsproblemen. Ook hun financiële situatie, sociale welzijn en studiesucces kunnen worden beïnvloed. De KOPP/KOV-groep is groot. Recente cijfers van het Trimbos-instituut laten zien dat 27,9% van Nederlandse kinderen een ouder heeft met psychische problemen of een verslaving. Vaak zijn zij niet in beeld bij professionals of krijgen zij enkel verbale therapieën, zoals cognitieve gedragstherapie, terwijl lichaamsgerichte activiteiten geschikter lijken voor mensen die niet makkelijk over gevoelens praten.
Sport en bewegen zijn positief geassocieerd met gezondheid en welzijn maar worden weinig ingezet in preventieve en behandelprogramma’s voor KOPP/KOV. Boksen heeft aantrekkingskracht op jongeren in kwetsbare posities, heeft de potentie om het zelfvertrouwen, de persoonlijke groei en mentale gezondheid van KOPP/KOV te bevorderen en victimisatie te voorkomen of beperken.
Het doel van dit project was om in samenwerking met bokstrainers, zorg- en welzijnsprofessionals, buurtsportcoaches en de doelgroep een preventieve boksinterventie te ontwikkelen ter bevordering van de mentale gezondheid van KOPP/KOV in de leeftijd van 16-24 jaar. Daarmee wilden we bijdragen aan een innovatief aanbod voor bokstrainers, preventieve interventiemogelijkheden voor KOPP/KOV en een verbeterde samenwerking tussen het mkb en het zorg- en welzijnsdomein.
We onderzochten aan welke inhoudelijke en organisatorische criteria de boksinterventie moest voldoen. We doorliepen drie fasen:
De Inholland-onderzoekers van het lectoraat Kracht van Sport en Bewegen, Empowerment & Professionalisering en Societal Impact Design werkten in dit project samen met onderzoekers van Hogeschool Rotterdam (lectoraat Transities in de Zorg), Hogeschool Windesheim, (lectoraat Bewegen, Gezondheid en Welzijn), boksscholen, bokstrainers, GGZ organisaties, een scholingsaanbieder (therapeutisch) boksen, een sportserviceorganisatie, belangenorganisaties, en brancheverenigingen.
De resultaten van de pilot laten zien dat een groepsgericht boksprogramma een positieve bijdrage levert aan de mentale gezondheid van KOPP/KOV-jongeren. Deelnemers ervaarden plezier, sociale verbondenheid en persoonlijke groei. Boksen bevorderde zelfvertrouwen, assertiviteit, emotieregulatie en een positiever zelf- en lichaamsbeeld. De laagdrempelige, niet-zorggerichte setting, de sfeer in de boksschool en de ondersteunende en stimulerende rol van de trainers en assistent werden genoemd als belangrijke succesfactoren. Verdere studies met grotere steekproeven en gecontroleerde onderzoeksopzetten zijn nodig om deze bevindingen te bevestigen en te verdiepen.
Naast de analyse van de resultaten, ontwikkelden we verschillende praktische tools voor trainers en betrokken professionals:
Om meer jongeren te bereiken, willen we de aansluiting bij de leefwereld van jongeren verbeteren. Hiervoor willen we de samenwerking met het onderwijs en het sociaal domein versterken. We ontwikkelen een wervingsaanpak die jongeren aanspreekt en testen deze in een pilot in Haarlem. Daarnaast maken we een implementatieplan en businesscase om Challenge, Change, Confidence duurzaam op te schalen.
Het programma draait om vijf thema’s: plezier en spel, sociaal functioneren en grenzen, persoonlijke groei en zelfbeeld, zelfvertrouwen en eigen effectiviteit en fysieke activiteit en ontspanning. Per thema hebben we in samenwerking met bokstrainers oefeningen geselecteerd die we hebben beschreven in een Werkvormen Inspiratieboek, die opvraagbaar is. De Challengekaart vat deze oefeningen samen, en de Stressreactiekaart helpt trainers om stressreacties te herkennen en managen. Hieronder kun je deze tools downloaden.
De Challengekaart vat de oefeningen rondom de thema's samen. De trainers hebben de vrijheid om zelf hun lessen vorm te geven - als de thema’s van de Challengekaart maar aan de orde komen tijdens de zestien weken.

Omdat boksen spanning kan oproepen, is er veel aandacht voor een veilig sportklimaat. Trainers leren tijdens een scholing stressreacties herkennen en managen. Dit hebben we samengevat op de Stressreactiekaart.
In deze podcast bespreekt Daphne Heemskerk met collega's hoe boksen in een preventieve context jongeren kan helpen met zelfvertrouwen, grenzen aangeven, lichaamsbewustzijn en identiteitsontwikkeling. De podcast benadrukt de kracht van een niet-therapeutische, veilige sportomgeving waarin jongeren op hun eigen tempo kunnen groeien, begeleid door goed geïnformeerde trainers en ervaringsdeskundigen.
Wat kan een boksprogramma opleveren aan kinderen van ouders met psychische of verslavingsproblemen (KOPP/KOV)? En hoe kunnen sportaanbieders dit bewerkstelligen? In een artikel op Windesheim.nl vertellen we over de resultaten van de eerste fase van het onderzoek. We gaan in op de bevindingen over de potentiële waarde van een preventief boksprogramma voor KOPP/KOV, volgens professionals én KOPP/KOV zelf (met en zonder ervaring met boksen). Ook kijken we naar de aandachtspunten en randvoorwaarden waaraan zo’n programma moet voldoen.
Uit de resultaten blijkt dat het aannemelijk is dat boksen handvatten geeft om met KOPP/KOV-jongeren te werken aan mentaal welbevinden. Volgens de geïnterviewden kan boksen jongeren en jongvolwassenen helpen om sterker en met meer zelfvertrouwen in het leven te staan en om sociaal beter te functioneren.
"Ik merk wel dat ik er zelfverzekerder van word. Dat gevoel kan ik ook mee naar huis nemen." Deze woorden van een 25-jarige deelneemster vatten samen wat Challenge, Change, Confidence bewerkstelligt: jongeren ervaren door het boksen meer kracht en nemen dat gegroeide zelfvertrouwen mee naar hun dagelijks leven. Het programma bood een laagdrempelige manier om aan zichzelf te werken in een sportieve omgeving. Nu het onderzoek is afgerond, vraagt de toekomst om concrete stappen: welke organisatie neemt het eigenaarschap op zich en hoe realiseren we duurzame financiering? Met antwoorden hierop kan het programma uitgroeien tot een preventieve interventie voor jongeren in een kwetsbare positie.
Bokstrainer Hannes Schneider met ervaringsdeskundige Amira Yeyha
Amira Yeyha tijdens haar bokstraining
"Eén van de voordelen van vechtsport is dat je heel veel in gedrag bespreekbaar kan maken […]: “Ik zie dat jij steeds wordt weggeduwd. Wat kunnen jullie samen doen om het spelletje leuker te maken?” Dat kun je heel casual in één of twee zinnen verpakken en daarna nog eens doen. En voor de buitenwereld voelt het echt niet alsof er een therapeut staat."
Om de resultaten te borgen in het onderwijs, zorgden we voor participatie van docent-onderzoekers, studentenprojecten en curriculuminnovatie.
Participatie van docent-onderzoekers
Een interdisciplinair team aan docent-onderzoekers was bij dit project betrokken: docent-onderzoekers verbonden aan de Inholland-opleidingen Sportkunde en Social Work, de gezondheidszorgopleidingen van Hogeschool Rotterdam en psychomotorische therapie (Hogeschool Windesheim). Het team liet de ontwikkelde kennis en de resultaten doorwerken naar het onderwijs.
Studentenprojecten
Door middel van stages, minor- en afstudeeropdrachten betrekken we studenten van de verschillende opleidingen bij dit onderzoek. Zij ondersteunden in het het ontwikkelen, testen en evalueren van de interventiematerialen.
Curriculuminnovatie
De kennis die we opdeden over ontwerpgericht onderzoek, preventieve en lichaamsgerichte interventies en samenwerkingen tussen het mkb en het zorg- en welzijnsdomein, verwerkten we in het onderwijs van de betrokken hogescholen.
Vanaf de start van het project richtten we verschillende activiteiten in om het project en de resultaten onder de aandacht te brengen van de beroepspraktijk. Dit deden we onder andere door:
Carola Koek
Dorine Namen
“Leuk dat jullie er zijn. Ik begrijp dat het spannend kan zijn, maar we gaan één ding doen en dat is plezier maken. Jij geeft aan wat je wilt en alles mag, niets moet.” Zo begint Hannes Schneider van boksschool NSC Boxing Haarlem zijn clinic met jongeren van ouders met psychische of verslavingsproblemen (KOPP/KOV). In deze video zie je meer over dit onderzoeksproject. "Boksen voor deze doelgroep draait om jezelf op de eerste plek zetten en je grenzen leren aangeven." stelt Hannes.
"Als je je woede voelt komen en het je lukt om die te controleren, dan win je."
"Hoe mooi dat we in dit project samen met bokstrainers, welzijns- en zorgprofessionals ons kunnen verdiepen in een boksprogramma voor KOPP/KOV wat écht werkt!"